HABER AKIŞI

Türk Demokrasi Tarihinde Kara Bir Leke...

 Tarih: 27-05-2019 10:16:54
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk darbesi, 27 Mayıs 1960'da, Demokrat Parti'nin (DP) "Türkiye'yi baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürdüğü" gerekçesiyle, Türk Silahlı Kuvvetlerindeki bir grup subayın ülke yönetimine el koymasıyla gerçekleşti..

Türkiye'de 1946 yılında çok partili hayata geçilmesinin ardından 1950 yılında iktidara gelen DP, 10 yıl iktidarda kaldı. DP iktidarının son dönemlerinde ülkede yaşanan gerilim, zaman zaman şiddetle kendisini gösterdi.

Muhalefet partisi CHP'nin genel başkanı İsmet İnönü, bazı yurt gezilerinde saldırıya uğradı. Üniversite öğrencileri, hükümet aleyhine gösterilere başladı. İstanbul Beyazıt Meydanı'nda üniversite öğrencilerinin eylemi sırasında Orman Fakültesi öğrencisi Turan Emeksiz, polis kurşunuyla hayatını kaybetti.

Ülkede yaşananlar nedeniyle İstanbul ve Ankara'da sıkıyönetim ilan edildi. Ankara'da, 5 Mayıs 1960'da bir öğrenci grubu, ''555K'' yani "5'inci ayın 5'inde saat 5'te Kızılay'da" koduyla gösteri düzenledi. 21 Mayıs'ta da Harp Okulu öğrencileri sokağa çıktı ve Zafer Anıtı'na kadar ''sessiz" yürüyüş yaptı.

.

27 MAYIS DARBESİ BİLDİRİSİ

Olaylardan rahatsızlık duyan Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki bazı general ve subayların oluşturduğu 38 kişilik Milli Birlik Komitesi, "DP'nin ülkeyi gitgide bir baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürdüğü" gerekçesini ileri sürerek, 27 Mayıs sabaha karşı yönetime el koydu. Kurmay Albay Alparslan Türkeş tarafından Ankara Radyosu'ndan okunan bildiriyle ''ihtilal'' duyuruldu.

Bildiride, şöyle denildi:

"Bugün demokrasimizin içine düştüğü buhran ve son müessif hadiseler dolayısıyla kardeş kavgasına meydan vermemek maksadıyla, Türk Silahlı Kuvvetleri memleketin idaresini ele almıştır. Bu harekata Silahlı Kuvvetlerimiz; partileri içine düştükleri uzlaşmaz durumdan kurtarmak ve partiler üstü tarafsız bir idarenin nezaret ve hakemliği altında en kısa zamanda adil ve serbest seçimler yaptırarak, idareyi hangi tarafa mensup olursa olsun seçimi kazananlara devir ve teslim etmek üzere girişmiş bulunmaktadır."

 

 

.

27 MAYIS DARBESİ KİME YAPILDI?

Milli Birlik Komitesi, Anayasa ve TBMM'yi feshetti, siyasi faaliyetleri askıya aldı, Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, hükümet üyeleri, DP'li milletvekilleri, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun ile asker ve bazı üst düzey kamu görevlileri gözaltına alındı.

Menderes, aynı gün yurt gezisi kapsamında bulunduğu Kütahya'da, Albay Muhsin Batur tarafından gözaltına alınarak Ankara'ya götürüldü ve daha sonra diğer tutuklu DP üyeleriyle Yassıada'da hapsedildi.

Yassıada'daki yargılamalar ise 14 Ekim 1960'ta başladı, 15 Eylül 1961'de karara bağlandı. Toplam 19 dosyada toplanan davalar, "anayasayı ihlal" davasıyla birleştirildi. 592 sanıktan 288'i için idam istendi. Kararı açıklayan Yüksek Adalet Divanı, 15 sanığı idam cezasına çarptırdı.

Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar, eski Başbakan Adnan Menderes, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan'ın idam kararları oy birliğiyle alındı. 77 yaşındaki Bayar hakkındaki karar, yaş haddi nedeniyle müebbet hapis cezasına çevrildi.

 

 

 

Eski TBMM Başkanı Refik Koraltan, eski TBMM Başkanvekilleri Agah Erozan, İbrahim Kirazoğlu, eski Tahkikat Komisyonu Başkanı Ahmet Hamdi Sancar, eski Tahkikat Komisyonu üyeleri Nusret Kirişçioğlu, Bahadır Dülger, eski bakanlardan Emin Kalafat, eski milletvekilleri Baha Akşit, Osman Kavrakoğlu, Zeki Erataman ile eski Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun hakkındaki idam kararları ise oy çokluğuyla alındı.

Aralarında eski bakan, eski milletvekilleri, Tahkikat Komisyonu üyeleri, İstanbul Valisi ile İstanbul Belediye Başkanı'nın da bulunduğu 31 sanık hakkında ise müebbet hapis cezası verildi. Sanıklardan 92'sine 6 ile 20 yıl arasında ağır hapis, 94'üne de 5 yıl ağır hapis cezası verildi. Sanıkların bazıları kısa süreli hapis cezaları alırken, bazı sanıklar ise beraat etti.

Birçok yabancı ülke lideri, idamların durdurulması için Cemal Gürsel başkanlığındaki Milli Birlik Komitesine defalarca çağrıda bulundu. Bunun üzerine Komite, Celal Bayar, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu dışındakilerin idam cezasını affetti.

77 yaşındaki Celal Bayar'ın cezası yaş haddi nedeniyle ömür boyu hapse çevrildi. Yassıada'dan Kayseri'ye nakledilen Bayar, 7 Kasım 1964'te rahatsızlığı nedeniyle tahliye edildi. 1883 doğumlu Bayar, 22 Ağustos 1986'da 103 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.

Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan 16 Eylül 1961'de sabaha karşı, o gün başarısız bir intihar girişiminde bulunan Adnan Menderes ise İmralı Adası'nda 17 Eylül 1961'de sağlık muayenesini yapan doktor heyetinden "sağlam raporu" alındıktan sonra saat 13.21'de idam edildi.

.

TBMM tarafından 11 Nisan 1990'da kabul edilen kanunla, Adnan Menderes ve onunla idam edilen arkadaşlarının itibarları iade edildi.

Aynı kanun uyarınca Menderes, Polatkan ve Zorlu'nun naaşı 17 Eylül 1990'da İmralı'dan alınarak, devlet töreniyle İstanbul Vatan Caddesi'nde yaptırılan anıt mezara taşındı.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk darbesinin üzerinden 52 yıl geçtikten sonra 11 Nisan 2012'de, TBMM'de Darbe ve Muhtıraları Araştırma Komisyonu kuruldu.

.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  DİĞER SİYASET HABERLERİ
  BURSA HABERLERİ
Bursa'da Feci Olay! Bursa'da Feci Olay! Bursa’da yaşlı bir adamını kendini asarak intihar ettiği, evden kötü kokuların g..
Bursa'da Korkutan Yangın! Bursa'da Korkutan Yangın! Bursa'da bir AVM'de çıkan yangın büyümeden söndürüldü.
Bursa'da Koyunlar Telef Oldu! Bursa'da Koyunlar Telef Oldu! Bursa'da hayvanların bulunduğu ahırda çıkan yangın rüzgarın etkisiyle kısa süred..
Aile Boyu Torbacılar! Aile Boyu Torbacılar! Bursa narkotik polisi, uyuşturucu taciri baba ile kızı ve gelinini 2 kilo bonzai..
  BURSASPOR HABERLERİ
Kuaförlerin Bursaspor Aşkı Kuaförlerin Bursaspor Aşkı İstanbul’da düzenlenen 15. Beauty Eurasia Fuarı’nda Bursa Berberler Odası’nın ol..
Mesut Mestan Mazbatasını Aldı Mesut Mestan Mazbatasını Aldı Bursaspor'da dün yapılan olağanüstü seçimli genel kurulda başkan olarak seçilen ..
Mesut Mestan'dan  Açıklama Mesut Mestan'dan Açıklama Bursaspor’un yeni Başkanı Mesut Mestan, bir önceki başkan Ali Ay’a futbolcu satm..
Yeni Başkan Mesut Mestan Yeni Başkan Mesut Mestan Bursaspor'da gerçekleşen olağanüstü genel kurulda, tek aday olarak seçime giren ..
  DÜNYA HABERLERİ
Rusya'dan S-400 Açıklaması Rusya'dan S-400 Açıklaması Rusya Federasyonu Ticaret ve Sanayi Bakanı, Türkiye ile Rusya arasında gerçekleş..
Putin'den Savaş Hazırlığı Emri Putin'den Savaş Hazırlığı Emri Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Başkomutan sıfatıyla Rusya ordusuna savaş h..
Dışişleri Bakanlığı'ndan Kınama Dışişleri Bakanlığı'ndan Kınama Dışişleri Bakanlığı, Etiyopya’nın Amhara Bölgesi Hükümetine yönelik gerçekleştir..
“Filistin satılık değildir” “Filistin satılık değildir” Filistinli yetkililer, ABD'nin İsrail-Filistin meselesine çözüm iddiasıyla hazır..
  EKONOMİ HABERLERİ
Döviz Piyasasında Son Durum Döviz Piyasasında Son Durum Serbest piyasada dolar 5,7940 liradan, euro ise 6,5880 liradan güne başladı.
ÖTV İçin Son Günler... ÖTV İçin Son Günler... Beyaz eşya sektöründe Kasım 2018’de başlatılan sıfır ÖTV uygulaması 30 Haziran t..
Döviz Piyasasında Son Durum Döviz Piyasasında Son Durum Serbest piyasada dolar 5,7390 liradan, euro ise 6,5340 liradan haftaya başladı. ..
Avrasya Tünelinden Önemli Katkı Avrasya Tünelinden Önemli Katkı Avrasya Tüneli, 2019 yılı Ocak-Haziran döneminde yaklaşık 300 milyon TL gelir el..
  GÜNDEM HABERLERİ
İstanbullular Dikkat! İstanbullular Dikkat! Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 27 Haziran-17 Ağustos günleri arasında 15..
Yeni Uçağının İsmi 'Maçka' Yeni Uçağının İsmi 'Maçka' Türk Hava Yolları(THY), filosuna kattığı ilk Boeing 787-9 Deramliner'a verilecek..
İşte Yeni Sistemin Detayları... İşte Yeni Sistemin Detayları... Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) çeşitli statülerde katılan personelin işlemlerin..
Bu Kez Batman'da Görüldü! Bu Kez Batman'da Görüldü! Batman’ın Gercüş ilçesinde çiftçiler yaklaşık 15 santimetre uzunluğunda dev çeki..
  SİYASET HABERLERİ
Başkan Erdoğan Japonya'da Başkan Erdoğan Japonya'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan G20 Liderler Zirvesi'ne katılmak üzere Japony..
Başkan Erdoğan'dan Açıklama Başkan Erdoğan'dan Açıklama Japonya ve Çin ziyareti öncesinde Ankara Esenboğa Havaalanı’nda basın toplantısı..
Görüşme Tarihi Belli Oldu Görüşme Tarihi Belli Oldu Kremlin Sözcüsü Dimitry Peskov, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rusya Devl..
Bakan Akar'dan Açıklama Bakan Akar'dan Açıklama Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar yeni askerlik sistemiyle ilgili, "Terhis işleml..
  SAĞLIK HABERLERİ
Klima Hastalık Saçıyor Klima Hastalık Saçıyor Uzmanlar, sıcak ve bunaltıcı havalarda serinlemek için vazgeçilmez olan klimalar..
Dikkat Uzmanlar Uyarıyor! Dikkat Uzmanlar Uyarıyor! Doruk Sağlık Grubu Nöroloji Uzmanı Dr. Çiğdem Şen, 21 Haziran Dünya ALS Günü ves..
Çocuklarda Beslenmeye Dikkat! Çocuklarda Beslenmeye Dikkat! Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Gönül Tuba Ciğerli, çocukların öğün saatlerinin de..
Pet Şişeler Tehlike Saçıyor! Pet Şişeler Tehlike Saçıyor! Havaların ısınmasıyla suya olan ihtiyaç daha da artıyor. İnsanların yanında su t..
  EĞİTİM HABERLERİ
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
LİNKLER
Yukarı