HABER AKIŞI

Türk Demokrasi Tarihinin Kara Lekesi!

 Tarih: 12-09-2018 11:01:57
Türk tarihine idam, kötü muamele ve insan hakları ihlalleriyle kazınan 12 Eylül 1980 askeri darbesinin üzerinden 38 yıl geçti.

Dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren başkanlığında gerçekleşen 12 Eylül darbesi ile Türkiye Cumhuriyeti, silahlı kuvvetlerinin yönetime üçüncü müdahalesini yaşamıştı. Darbe sürecinde 650 bin kişi gözaltına alındı, açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı, 7 binden fazla kişi için de idam cezası istendi. 517 kişinin ölüm cezasına çarptırıldığı süreçte, 50 kişi idam edildi. Vatandaşlıktan 14 bin kişinin çıkarıldığı bu dönemde, yaklaşık 100 bin kişi örgüt üyesi olma suçundan yargılandı, 30 bin kişi ise sakıncalı olduğu iddiasıyla işten çıkarıldı.


"Cezaevi değil taş medreseydi" 
 12 Eylül’de Ülkü Ocakları yöneticisi olarak tutuklanan ve aylarca işkence gören Mahir Damatlar ile Ulucanlar Cezaevi Müzesinde bir araya geldi. 1978’de Muhsin Yazıcıoğlu’nun isteği üzerine Ülkü Ocakları Genel Merkezi’nde görev alan Damatlar, 12 Eylül’de yakalandığında Mamak’ta C-5 adı verilen özel sorgu odasına götürülerek 32 gün boyunca Filistin askısında elektrikli işkence gördü. 1983’de Denizli’ye, 1984’de İzmir’e götürülen Damatlar buralarda da işkence gördü. O dönem yattığı ülkücüler koğuşuna giren Damatlar, "Koğuşta duruma göre bazen 80 kişi bazen 120 kişi kalıyordu. Bazen toplu müdahalelerin olduğu olaylarda dışarıdan 30-40 kişi gelirdi, 1 ay kadar burada nüfus patlaması olurdu. Koğuşta kendi aramızda bir disiplin ve teşkilat vardı. Cezaevinde bir genel başkan vardı, 3 koğuşun da başkanı olan, bir de koğuşun kendi başkanı vardı. Yıllarca burada genel başkanlık yapan Selahattin Arpacı isminde bir arkadaşımızdı. Burada bir okul gibi eğitim, kültür, sosyal çalışmalar, tiyatro çalışmaları gibi, seminer, kitap çalışmaları yapılırdı. Yani buraya okuma yazma bilmeyen birisi bile girse, teşkilatlarda seminer verebilecek bir kültürle çıkardı. Onun için biz buranın adına cezaevi değil de 'taş medrese' derdik, 'Yusufiye' derdik. Burada insanların hayati disipline oluyordu" şeklinde konuştu. 

"Gardiyanlar gizlice koğuşu gözetlerdi" 
Koğuşu gezen Damatlar, cezaevinin restorasyonunu idare ile birlikte yaptıklarını belirtti. Şuan restore edilmiş ve dönemin gazetelerinin asılı olduğu duvarda eskiden dolapların olduğunu söyledi. Tavan yakın kısımdaki bölmeleri gösteren Damatlar şuan ki kamera sistemi yerine o dönemde küçük camlar ardından gardiyanların koğuşu gözetlediklerini belirtti. Damatlar, "Gardiyanlar geceleri gizlice izlerdi. Bazı adli mahkumlar kumar oynar, uyuşturucu kullanırlardı. Bütün koğuşlarda bu üstten gözetleme vardır" dedi. Kendi yattığı ranzayı gösteren Damatlar, "Şu arka tarafta da ülkücüler başkanı kalırdı. Onun kaldığı yerde kütüphane yanındaydı, biraz daha perdeli, özeldi. Burası ağabey kardeş diyaloğu içinde, muhabbetin, sevginin, kardeşliğin, vefanın, adanmışlığın bir merkezi haline dönüşüyordu. İnsanlar burada nefis terbiyesi yapıyordu" diye konuştu. 
Duvarda asılı eski fotoğraflara dikkat çeken Damatlar, cezaevi hayatı boyunca kendisinin pek fazla fotoğrafı olmadığını dile getirdi. Damatlar, koğuşu gezdiği esnada Muhittin Çolak ile denk geldi, iki dost kucaklaştıktan sonra Damatlar, "Muhittin ağabey ülkü ocaklarını ilk kuran insandır, rüzgarın oğlu Muhittin olarak bilinir romanlarda. Dışarıda ayrılmayız da burada ilk defa karşılaştık. Kürkçü dükkanı gibi burası, buralardan neler neler yetişti" ifadelerinde bulundu. 

"O gün hepimiz hayalimizde ipi boynumuza taktık" 
İdamla yargılandıklarını öğrendiklerinde hissettikleri o tarifsiz duyguyu ve güçlü durma çabalarını anlatan Damatlar, koğuştaki bir ranzanın kenarına oturdu ve o günlere gitti, "1981 yılının Nisan ayında bizim iddianamelerimiz verildi. Gittik savcılıktan iddianamelerimizi aldık, tuğla gibi kalın kalın iddianameler. Tabi herkes önce kendi sayfasını açtı neden yargılanıyoruz diye. Baktık hepimiz idam ile yargılanıyoruz. İdam soğuk bir şey, 12 Eylül dönemi, bir kaç arkadaşımız da idam edildi zaten. O gün iddianameyi alıp da idamla yargılandığını gören arkadaşlar biraz durgunlaştılar. Dedik ki 'arkadaşlar bugün herkes yatsın kendisini idam edilmiş gibi hissetsin, yarın da bu işi konuşalım' dedik. O gün ben de dahil hepimiz hayalimizde ipi boynumuza taktık ve kendimizi astık. Ertesi gün bir çember oluşturduk arkadaşlara sordum, Mustafa sen idama nasıl gideceksin? O da, 'ben ellerimi kelepçelettirmem, gözümü bağlatmam çıkarım sehpaya tanrı türkü korusun ve yüceltsin derim, boynuma takarlar' dedi. Adnan sen nasıl gidersin? 'Ben de gözümü bağlatmam, çıkarım oraya hatta bir çingeneye de tekme vurdurtmam gerekirse kendim vururum tekmeyi' dedi. Bir dakika bu intihar olur, şunu bir araştıralım dedik.. Baktık ki herkes idamla alay ediyor, idam kolaylaşıverdi. Ben de arkadaşlara, biz hepimiz Yarabbi son nefeste bize La ilahe illallah, Muhammedün Resulullah demeyi nasip eyle dedik, Allah'da şimdi onu karşımıza çıkarttı dedim. O günden sonra idam diye bir dert olmadı, kimse idamı kafasına takmadı, çünkü kutsal bir davaya inanıyorsun. Ölümün şekli idam olmuş, kurşun olmuş çok da fark etmiyordu" diye aktardı. 

"Bunlardan 20 kişiyle ben Ankara'yı fethederdim" 
İçeride olmanın zorluklarından bahseden Damatlar, dışarıdan kardeşlerinin şehit olduğu haberi aldıklarında duydukları acıya değinerek, "O zaman buralar dar geliyordu bize, dışarıda olmak istiyorduk. Aramızda bulunan 15-16 yaş grubu ile ben ölüme koşarım çünkü onlar dönüp arkasına bakmazlardı. Onların önünde kimse durmazı, çocuk olmadılar onlar. Belki 13-14 yaşlarında parka giyip, ellerini yüzlerini sarıp bakıldığında 20'li yaşlarda zannedilecek ama küçük arkadaşlarımızdı. Bunlardan 20 kişiyle ben Ankara'yı fethederdim diye bakıyordum. Onlar yeter ki güvenebilecek bir başkan, bir ağabey görsünler" dedi. 

Şehsuvaroğlu: "İhtilal onları bir koğuşta bir araya getirdi" 
12 Eylül'ün bir diğer tanığı Lütfü Şehsuvaroğlu da darbelerin bir ülkeyi ne hale getirebileceğinden İHA muhabirine bahsetti. Hamamönü'nde bir kitabevi bulunan Şehsuvaroğlu, burada kendi kaleme aldığı kitaplarının arasında yazma ruhunun kendisine babasından geçtiğini ve bu sayede Kafes gibi nice eserler yazdığını dile getirdi. Babasının tayini çıkmasıyla Ankara'ya geldiğini ve burada okuduğunu ifade eden Şehsuvaroğlu, "12 Eylül'e kadar hem okudum hem de dergilerde yazdım. İlk kitabımı 1974'te Millet Gazetesinde tefrika edildi, Türk Milliyetçiliğinin Tarihi. İlk kitabımı yazdığımda 17-18 yaşındaydım. O dergiler faslından sonra 12 Eylül oldu, 12 Eylül'den çıktıktan sonra da Kafes'i yazdım. Bu idealist gençlerin döneme etkisi, sağada solda vuruşanlar, bir davaya başını koymuş olanlar kahramanlardır. Onlar ülkeleri için savaştılar" değerlendirmesinde bulundu. Sağ ile sol kesimi İspanya iç savaşında savaşan taraflar olarak örneklendiren Şehsuvaroğlu, "Biri faşist cephede, biri komünist cephede savaşıyorlar. İkisi de çocukluklarında arkadaşlarmış, birbirilerine sormuşlar ne için savaşıyorsun diye, ikisi de İspanya için demiş. Öyle değerlendirmek lazım" dedi. 
Bütün gençliği bir araya getirmek için çok uğraştıklarını dile getiren Şehsuvaroğlu, "Sadece Necip Fazıl ile değil Atilla İlhan'la da görüşürdük. Sol içinde milli olabilen Mehmet Ali Aybar gibi isimlerle teşrik-i mesai yapmaya çalıştık. Ama sonra zaten ihtilal onları bir koğuşta bir araya getirdi" diye kaydetti. 

Hayatta karşı karşıya, mezarda yan yana 
Yönetime el koyan cuntacı askerler, acısı yıllarca hafızalardan silinmeyecek idam kararlarının da mimarı oldu. Darbeden sonra ilk idamlar, 9 Ekim 1980 tarihinde gerçekleşti. İlk olarak sol görüşlü Necdet Adalı, ardından ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu idam edildi. İkisi farklı görüşlerin savunucusuydu. Pehlivanoğlu ülkü yolundan, Adalı ise devrim yolundan gitmişti. İki genç 20 yıllık hayatları süresince birbirinin karşısında durmuştu. Ancak idam ikisini de Karşıyaka Mezarlığı'nda yan yana kabirlerde bir araya getirdi. Darbe öncesinde bir askeri inzibat erini öldürdüğü gerekçesiyle hüküm giyen 17 yaşındaki Erdal Eren ise, 19 Mart 1980'ta idama mahkum edildi. Darbeci Kenan Evren'in 17 yaşında astırdığı Erdal Eren için söylediği "Asmayalım da besleyelim mi?" sözü ise hafızalardan hala silinmedi. Eren'in idam kararı, Yargıtay tarafından iki kere iptal edilmesine rağmen, Milli Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan kararla ve yaşı büyütülerek 13 Aralık 1980'de Ankara Merkez Ulucanlar Cezaevi'nde infaz edildi. 

Kod adı "Bayrak Harekatı" olan kara leke: "12 Eylül darbesi" 
Dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer ve Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Sedat Celasun'dan oluşan komuta kademesinin de aktif rol aldığı darbenin ana gerekçesi, güvenlik sorunu olarak gösterildi. TRT radyosunda, 12 Eylül sabahı İstiklal Marşı'nın ardından çalınan Harbiye Marşı ve dönemin Genelkurmay ve Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Kenan Evren imzalı Milli Güvenlik Konseyi bir numaralı bildirisinin okunması darbenin başlangıcı oldu. Bu bildiriyi, 5 bildiri daha izledi. Orgeneral Evren, "TSK kendi kendini kontrol edemeyen demokrasiyi sağlam temeller üzerine oturtmak, kaybolan devlet otoritesini yeniden tesis etmek için yönetime el koymak zorunda kalmıştır" ifadelerinde bulundu. 
Kod adı "Bayrak Harekatı" olan darbe, ilk olarak bütün ordu komutanlarına gönderilen emirle 11 Temmuz saat 04.00'te hayata geçirilmek istendi ancak 2 Temmuz'da Süleyman Demirel'in Başbakanlığı'ndaki hükumetin güvenoyu almasıyla plan ertelendi. Aynı plan, yine aynı isimle 12 Eylül'de sabaha karşı uygulandı ve ordu yönetime el koydu. Süleyman Demirel'in Başbakanı olduğu Hükumetin görevden alındığı darbe sürecinde, TBMM lağvedildi. 1970 sonrasında değiştirilen 1961 Anayasası uygulamadan kaldırıldı ve Türkiye siyasetinin yeniden tasarlandığı askeri dönem başladı. Ülke genelinde ilan ettikleri 13 sıkıyönetim bölgesine 13 generali komutan olarak atayan cuntacılar, Türk Hava Kurumu, Çocuk Esirgeme Kurumu ve Kızılay dışındaki derneklerin faaliyetlerini durdurdu. Siyasi partileri de lağveden askeri yönetim, Süleyman Demirel ile Bülent Ecevit'i Hamzakoy'a, Necmettin Erbakan ile Alparslan Türkeş'i ise Uzunada'ya sürgüne göndererek, siyasi yasaklar getirdi. 

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  DİĞER SİYASET HABERLERİ
  BURSA HABERLERİ
Bursa'da Dehşet! Bursa'da Dehşet! Bursa’nın İnegöl ilçesinde sabah silahlı saldırıya uğrayan Yusuf Candar’ın ardın..
UNESCO İçin Çalışmalar Sürüyor! UNESCO İçin Çalışmalar Sürüyor! Bursa'nın İznik ilçesinin UNESCO dünya mirasına girmesi için çalışmalar sürüyor...
Uludağ Gelinliğini Giydi... Uludağ Gelinliğini Giydi... Kış turizminin gözde merkezlerinden Uludağ’da etkili olan kar yağışı sebebiyle h..
Bursa'da Küle Döndü! Bursa'da Küle Döndü! Bursa'da evinde tek başına yaşayan 80 yaşındaki adam, soba yakmak isterken halıy..
  BURSASPOR HABERLERİ
6 Hafta Sahalardan Uzak Kalacak... 6 Hafta Sahalardan Uzak Kalacak... Bursaspor'da Kasımpaşa maçında sakatlanarak oyunu yarıda bırakan Diafra Sakho'nu..
Bursaspor İle Kasımpaşa 19. Randevuda Bursaspor İle Kasımpaşa 19. Randevuda Bursaspor ile Kasımpaşa, Spor Toto Süper Lig'in 12. haftasında oynayacakları kar..
Başkanı Ali Ay:Vicdanen Rahatız... Başkanı Ali Ay:Vicdanen Rahatız... Bursaspor Kulübü Başkanı Ali Ay ve yönetimi, son günlerde yönetimle ilgili ortay..
En Çok Berabere Kalan Takım... En Çok Berabere Kalan Takım... Bursaspor, Trabzonspor deplasmanında aldığı 1 puanla ligin en çok berabere kalan..
  DÜNYA HABERLERİ
Kaşıkçı Cinayetinde Yeni Gelişme! Kaşıkçı Cinayetinde Yeni Gelişme! Suudi Savcı, Suudi Arabistan İstanbul Başkonsolosluğu'nda öldürülen gazeteci Cem..
Suudi Arabistan'dan Kaşıkçı Açıklaması Suudi Arabistan'dan Kaşıkçı Açıklaması Suudi Arabistan İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Bender El Aiban, Birleşmiş Mille..
7,4 Milyon Dolara Satıldı... 7,4 Milyon Dolara Satıldı... Ay'a ayak basan ilk insan olan ABD'li astronot Neil Armstrong'un şahsi eşyaları ..
  EKONOMİ HABERLERİ
İşsizlik Rakamları Açıklandı... İşsizlik Rakamları Açıklandı... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018 yılı Ağustos ayı işgücü istatistiklerini ..
Piyasalarda Son Durum... Piyasalarda Son Durum... Serbest piyasada dolar 5,4840 liradan, euro ise 6,1960 liradan güne başladı.
Piyasalarda Son Durum... Piyasalarda Son Durum... İstanbul Kapalıçarşı'da 5,4720 liradan alınan dolar 5,4740 liradan, 6,1930 lirad..
Piyasalarda Son Durum... Piyasalarda Son Durum... Serbest piyasada 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 216,40 lira oldu. ..
  GÜNDEM HABERLERİ
Jandarmadan 'Şiddetle Mücadele' Eğitimi Jandarmadan 'Şiddetle Mücadele' Eğitimi Bursa İl Jandarma Komutanlığı tarafından 25 Kasım Uluslararası Kadına Yönelik Şi..
Başkan Aktaş Taksicilerle Buluştu! Başkan Aktaş Taksicilerle Buluştu! Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, taksici esnafıyla bir araya geld..
Uzungöl Beyaza Büründü... Uzungöl Beyaza Büründü... Türkiye’nin ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en önemli turizm merkezlerinden biri ..
Bakan Soylu'dan Açıklama Bakan Soylu'dan Açıklama ”Sınır güvenlik yolları projemizin de yüzde 76’sı tamamlandı. Sahil Güvenlik Kom..
  SİYASET HABERLERİ
Kurtulmuş: Boşuna Ödül Koymayın Kurtulmuş: Boşuna Ödül Koymayın AK Parti Genel Başkan Vekili Prof. Dr. Numan Kurtulmuş, Türk milletinin PKK/PYD ..
Kritik beşinci madde kabul edildi Kritik beşinci madde kabul edildi Sağlık ile ilgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde değişiklik yapılma..
Bakan Çavuşoğlu'ndan Kaşıkçı Açıklaması Bakan Çavuşoğlu'ndan Kaşıkçı Açıklaması Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "Kaşıkçı cinayetinde uluslararası soruşturman..
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: 'ABD Yaptırımlarını doğru bulmuyoruz'
  SAĞLIK HABERLERİ
Dikkat Uzmanlar Uyarıyor! Dikkat Uzmanlar Uyarıyor! İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Buket Gökpınar, yanlış ve yaygın antibiyotik kullanım..
Böbrek Taşını İhmal Ederseniz... Böbrek Taşını İhmal Ederseniz... Üroloji Uzmanı Op. Dr. Etem Ruhi Göre, neden oluştuğu tam bilinmeyen böbrek taşı..
Dikkat! Uzmanlar Uyarıyor... Dikkat! Uzmanlar Uyarıyor... KOAH'ın önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu ifade eden Göğüs ..
Dikkat! Uzmanlar Uyarıyor... Dikkat! Uzmanlar Uyarıyor... Erişkin insan nüfusunun ancak yüzde 40‘ının ayak duruşunun normal olduğunu ifade..
  EĞİTİM HABERLERİ
MEB'den Andımız Kararı! MEB'den Andımız Kararı! MEB, "Öğrenci Andı"na ilişkin Danıştaya sunulan temyiz dilekçesi metninde kusuru..
10 Başlıkta Millî Ve Manevi Eğitim 10 Başlıkta Millî Ve Manevi Eğitim Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, okullarda verilen millî ve manevi değerler eğit..
Bakanlık Açıklama Yaptı... Bakanlık Açıklama Yaptı... Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: "2018-2019 eğitim öğretim döneminde..
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
Takım O G M B A Y P AV
Takım O G M B A Y P AV
Takım O G M B A Y P AV
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
LİNKLER
Yukarı