HABER AKIŞI

Salgının yayılması durdu mu?

 Tarih: 10-04-2020 09:04:17
Konuk Yazar İbrahim KARAGÜL

Korona (COVID-9) virüsünün ABD’ye girişi geçtiğimiz Kasım ayında tespit edilmiş. Bu konuda yönetime uyarı da yapılmış.

Muhtemelen “yıllık olağan grip” kategorisinde görüldüğü için durum hafife alınmış. ABD belki de bu yüzden, felaketi en ağır yaşayan ülkelerin başında geliyor. İddialar böyle.

Birçok ülkede, özellikle de Avrupa ülkelerinde, benzer durumun söz konusu olduğu, salgının aslında önlemlerden çok önce girdiği, yayıldığı söyleniyor.

Salgının yayılması durdu mu?

Bu iddiaya göre, hastalar grip ve zatürre teşhisi olarak tanımlandı, durum küresel bir salgın olarak görülmedi, en fazla Domuz Gribi gibi algılandı.

Buradan hareket edenler, birçok Avrupa ülkesinde aslında salgının zirve yaptığını, gün gün yavaşlayacağını, beklenenden kısa süre içinde de zayıflayacağını düşünüyor.

Virüsün ağır hasar verdiği ülkelerden biri olan İtalya’dan benzer işaretler gelmeye başladı bile. İspanya, Fransa ve İngiltere’de de salgının zirve sınırına yaklaştığı yorumları yapılıyor.

Türkiye’de zirve yaptı mı, yavaşlama seyrine girdi mi?

Peki Türkiye için de öyle bir şey düşünülebilir mi? Türkiye’de de zirve yapmış olabilir mi? Önümüzdeki haftadan itibaren salgının yavaşlayacağı, sonra da gerileyeceği söylenebilir mi?

Bazı çevreler, Türkiye’de de salgının zirve yaptığını, yavaşlama seyrine girdiğini, şu anki önlemlerin ve tedavinin yavaşlamasını ve durmasını sağlayacağını söylüyor. Dünyadaki eğilimlere bakınca, Türkiye’yi kıyaslayınca oldukça mantıklı görünüyor.

Türkiye, tedbir, tedavi, kamu kurumlarının hassasiyeti, salgınla ortak mücadele biçimi, sağlık operasyonları, salgının yol açabileceği hasarları önleme operasyonları, devlet ve kamuoyu duyarlılığı açısından dünyanın en iyi ülkesi. Bu açık ve net.

Son derece başarılı bir mücadele modeli yürütüyor. Onlarca ülkeye yardım yapıyor, bunların birçoğu dünyanın zengin, güçlü ülkeleri. Şirketlerin duyarlılığı açısından da böyle.

Dünya tersine döndü.

Hastalığın yayılmasını yavaşlatma, hastaların tedavi başarısı, devletin yürüttüğü çok iyi yapılmış eylem planı, ekonomi çevrelerinin ve ABD, Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, İspanya en basit maske bile bulamazken, birbirinin sağlık malzemelerine el koyarken Türkiye bunları insanların evlerine bedava dağıtıyor. Dahası bu ülkelere maske ve sağlık malzemeleri gönderiyor.

Dünya sanki tersine döndü. Sanki değil, döndü.

Şüphesiz bu yeni durum, küresel ölçekte eksen kaymalarına yol açacak ve bunu çok yakında göreceğiz.

Neden ABD ve Avrupa’da ölümler bu kadar yüksek?

COVID-19 salgını Çin’de, Wuhan’da ortaya çıktı ve Batılı ülkeler tarafından “yerel” görüldü. Hiçbir şekilde küresel ölçekte paniğe neden olabileceği düşünülmedi. ABD ve Avrupa’nın bu kadar kayıp vermesinin nedeni belki de bu oldu.

Ama cevaplanması gereken çok soru var. ABD’de, İtalya’da, İspanya’da, Fransa’da, İngiltere’de, Almanya’da bu kadar ölüm olmasının nedeni sadece geç tedbir alma, ihmal etme, tedariksiz olma mı?

Sadece virüsün “Çin Virüsü” olarak görülüp Batı’yı az etkileyeceği düşüncesi mi? Sadece nüfusun daha yaşlı olması mı? Bütün bunlara evet ama yine de tatmin edici olmuyor. Yine boşluklar, yine cevapsız sorular kalıyor.

Çin’de 4 binin altında ölüm varken ABD’de günde neredeyse 2 bin kişinin ölmesi, İtalya ve İspanya’da ölümlerin rekor düzeye ulaşması, G-7’nin merkez ülkelerinin bu çaresizliği anlaşılır değil.

Virüsten çok sonuçları dünyayı değiştirecek. “Dünya … Örgütü” etiketleri kalmayabilir

Virüsün yol açtığı hasar, insan kaybı, korku, panik elbette bitecek. Ama virüsten çok sonuçları küresel ölçekte değişikliklere, sarsıntılara yol açacak.

ABD’nin Dünya Sağlık Örgütü ile çatışması son derece dikkat çekici ve nelerin değişebileceğine dair ilk örnek. Ulus-üstü bütün yapılar, ortak alanlar, organizasyonlar, kurum ve kuruluşlar güvenini kaybediyor.

Devletler artık “aracı kurumlar”la iş yapmak istemiyor. Muhtemelen bunları devre dışı bırakıp “devletten devlete” doğrudan işleri yürütecek.

“Dünya … Örgütü” adı altında faaliyet gösteren bütün yapılar etkinliğini yitirebilir ya da ortadan kalkabilir. “Küresel” ölçekli bütün yapıların devre dışı kalması muhtemeldir.

Devletlerin daha da merkezileşmesi, içeride merkez iktidar alanının dışarıda ülke ve coğrafya ölçekli güçlenmenin esas alınacağı bir dünyaya girebiliriz.

Finans sisteminin tiranlığı ne olacak?

Sadece “aracı kurum, örgüt ve yapıların” devreden çıkması bile dünya düzeninin değişmesi için yeterlidir.

Küresel finans sistemi, para kavramı üzerindeki değişimler, bunlara bağlı kurum ve sistemdeki değişimler, kaynaklar ve pazarlara yönelişin daha da hırçınlaşması, savunma ve sağlık dışında “gıda” kaynakları üzerindeki rekabet çok radikal değişikliklere yol açabilir.

Trump’ın bir sürprizi mi var?

Öyle sanıyorum ki, küresel finans sisteminin tiranlığı devletler tarafından sorgulanabilir, zayıflatılabilir. En azından bu yönde bir hassasiyet oluşacağını şimdiden söylemek mümkün.

Trump yönetiminin ABD içinde bu yönde adımlar atabileceğini, bunun da dünya genelinde çok ciddi tartışmaları ve değişimleri başlatabileceğini düşünüyorum.

Virüsün yayılma hızı önümüzdeki haftadan itibaren bütün dünyada düşüşe geçer. Ama ondan daha sarsıcı bir tartışma, değişim, hesaplaşma bizi bekliyor.

AB dağılır, ABD ile Çin gerilir, Türkiye yeni merkez güç olur. Çok kutuplu dünya şimdi başlıyor..

Devletlerle devletler, devletlerle ulus-üstü yapılar çatışabilir.

AB dağılır, Güney Avrupa AB’den ayrılır, ABD-Avrupa ilişkileri yeni bir şekil alır.

ABD ile Rusya, ABD ile Çin ilişkileri daha çatışmacı bir alana girer. Devletler güçlenir, küresel nitelikli yapılar ve ortak alanlar zayıflar.

Türkiye güçlenir, dünyanın yeni merkez güçlerinden biri olur.

Türkiye, coğrafya için daha büyük bir çekim merkezi haline gelir. Kendi AB’sini kurar, kendi güç havzasını inşa etmede büyük adımlar atma fırsatı yakalar.

Londra-New York merkezli finans sistemi parçalanabilir. Çok kutuplu dünya şimdi başlıyor işte.

  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 31 19 3 9 59 27 66 +32
2 Trabzonspor 31 17 3 11 70 35 62 +35
3 Sivasspor 31 15 7 9 50 34 54 +16
4 Beşiktaş 31 16 10 5 53 40 53 +13
5 Galatasaray 31 14 7 10 50 33 52 +17
6 Alanyaspor 31 14 8 9 57 34 51 +23
7 Fenerbahçe 31 14 9 8 54 41 50 +13
8 Gaziantep FK 31 10 10 11 45 47 41 -2
9 Göztepe 32 10 13 9 40 45 39 -5
10 Antalyaspor 31 9 11 11 37 50 38 -13
11 Kasımpaşa 31 10 15 6 46 54 36 -8
12 Gençlerbirliği 32 9 14 9 39 51 36 -12
13 Yeni Malatyaspor 31 8 15 8 44 46 32 -2
14 Denizlispor 31 8 15 8 29 45 32 -16
15 Çaykur Rizespor 31 9 17 5 34 52 32 -18
16 Kayserispor 31 8 16 7 38 68 31 -30
17 Konyaspor 31 6 13 12 26 43 30 -17
18 MKE Ankaragücü 31 5 15 11 29 55 26 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 32 17 6 9 43 26 60 +17
2 BB Erzurumspor 32 16 8 8 37 25 56 +12
3 Adana Demirspor 32 15 7 10 65 41 55 +24
4 Bursaspor 32 17 8 7 46 36 55 +10
5 Akhisarspor 32 15 8 9 42 35 54 +7
6 Fatih Karagümrük 32 14 7 11 50 36 53 +14
7 Altay 32 13 7 12 46 35 51 +11
8 Ümraniyespor 32 12 12 8 45 44 44 +1
9 Keçiörengücü 32 11 10 11 26 25 44 +1
10 Giresunspor 32 12 12 8 37 42 44 -5
11 Menemenspor 32 11 12 9 39 43 42 -4
12 Balıkesirspor 33 9 13 11 33 44 38 -11
13 İstanbulspor 32 8 11 13 44 40 37 +4
14 Altınordu 32 7 13 12 33 42 33 -9
15 Boluspor 32 5 12 15 27 40 30 -13
16 Osmanlıspor FK 32 7 16 9 37 52 27 -15
17 Adanaspor 32 3 17 12 29 50 21 -21
18 Eskişehirspor 33 7 20 6 34 57 12 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/07/2020 MKE Ankaragücü vs Galatasaray
 12/07/2020 Antalyaspor vs Alanyaspor
 12/07/2020 Fenerbahçe vs Sivasspor
 13/07/2020 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
 13/07/2020 Kayserispor vs Gaziantep FK
 13/07/2020 Denizlispor vs Trabzonspor
 13/07/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
 13/07/2020 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 17/07/2020 Galatasaray vs Göztepe
 17/07/2020 Galatasaray - Göztepe Göztepe ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 17/07/2020 Galatasaray - Göztepe Galatasaray ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Göztepe yenilmez
 18/07/2020 Trabzonspor - Konyaspor Trabzonspor ligdeki son 16 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 18/07/2020 Alanyaspor - Denizlispor Denizlispor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Alanyaspor yenilmez
 18/07/2020 Başakşehir FK - Kayserispor Başakşehir FK ligde evindeki son 15 maçında hiç kaybetmedi  Başakşehir FK yenilmez
 18/07/2020 Trabzonspor - Konyaspor Konyaspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Trabzonspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/07/2020 Adanaspor vs Hatayspor
 12/07/2020 Altay vs BB Erzurumspor
 12/07/2020 Altınordu vs Giresunspor
 12/07/2020 Boluspor vs Akhisarspor
 12/07/2020 Bursaspor vs Menemenspor
 12/07/2020 İstanbulspor vs Osmanlıspor FK
 12/07/2020 Keçiörengücü vs Fatih Karagümrük
 12/07/2020 Ümraniyespor vs Adana Demirspor
 19/07/2020 Adana Demirspor vs İstanbulspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
LİNKLER
Yukarı