HABER AKIŞI

Osmanlılar Ne Giyerdi ?

 Tarih: 28-09-2018 10:51:00
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

Osmanlı Devleti’ni yönetenler, kılık kıyafeti değil, insanı esas alırdı. Bu konuda din farkı gözetilmezdi. Hangi dinden olursa olsun, insana hizmetin yüceliğine inanılırdı.

Ayrıca “evrensel devlet” olmanın yolunun çok kültürlülükten geçtiği, bunun ise hoşgörü kaynaklı olduğu bilinirdi...

Müslüman Osmanlılar, kendi inançlarını dosdoğru yaşar, kendi kıyafetlerine inançları çerçevesinde özen gösterir, bu konuda başka dinlere mensup olanları zorlanmazdı. Dinde cebir olmadığı gibi, din kaynaklı uygulamalarda da cebir yoktu.

Rum ve Musevi kadınlar, Fatih’in Amannâmesi mucibince özgürce giyinirler, tercih ettikleri kıyafetle İstanbul’un ve ülkenin her yerine gidebilirlerdi. Kıyafetleri farklı olmakla birlikte, başları kapalıydı. Bizanslı kadınlar fetihten önce de başlarını kapatırlardı. Bu onların inançları, yahut moda anlayışlarıyla ilgili bir durumdu.

Osmanlı Devleti’nde resmî devlet görevlileri ile bir kısım bürokratlar, doğal olarak belirli kıyafetler giymek zorundaydılar. Askerler için, bugün de olduğu gibi, zaten kıyafet mecburiyeti vardı.

Kıyafetlerde genel olarak çok renkli, parlak kumaşlar tercih edilirdi.

Saray görevlileri, sadrazamlar, paşalar, divan kâtipleri, harem ağaları, cariyeler, ihtisap memurları, bostancıbaşılar, asesler, ilmiye sınıfı mensupları v.s., yaptıkları görevlere uygun elbise giyerlerdi…

Kullanılan şekiller ve renkler, bazen kişilerin makam ve sosyal konumlarına göre sembolik anlamlar taşırdı…

İşte şimdi Melahat Aydan’ın sorusuna sıra geldi. Aydan diyor ki, “Osmanlı şeyhülislâmlarının mavi çizme giydiklerini bir yerlerde okumuştum, bu doğru mu, doğru ise anlamı nedir?”

Yalnız şeyhülislâmların değil, Osmanlı Devleti’nde, ilmiye sınıfına mensup âlimlerin mavi çizme giydikleri bilinir. Bunun Osmanlı sisteminde ilim adamlarına çok değer verildiğine ilişkin sembolik bir değeri vardır. Gök mavisi rengi çizmelerle, ilim adamı, sonsuzluğa yükseltilmiştir. 

Onsekizinci Yüzyılın en ünlü şairlerinden Nedim bir gazelinde, mavi renk çizmeyi şöyle açıklar:

“Menhec-i ilmin nice hasm olmasın erbâbına,

Çarhı Pâ-mâl etmedir kasd âsmânî mûzeden.”

Yani, “İlim adamlarına düşmanlık yapılmasına şaşmamak lâzım/ Çünkü onlar mavi renkli çizmeleriyle bulutlara basarlar.” (ilim adamlarının şahsında yüceltilen ilimdir)

Osmanlı kıyafetleri konusunda, ülkemizde ”Çocuk Kalbi” isimli eseriyle tanınan İtalyan edebiyatçı ve gezgin Edmondo De Amicis’te bazı teferruata rastlıyoruz. Amicis, 1874’de İstanbul’a yaptığı geziden sonra kaleme aldığı “İstanbul” adlı seyahatnamesinde, devlet görevlilerinin kılık kıyafetleri ile ilgili ayrıntı veriyor:

“İnsanlar, görevlerine göre, sarıklarının şeklinden, elbise kollarının kesiminden, kürklerin cinsinden, astarların renginden, eğer süslerinden, bazıları çember sakalından, bazıları da bıyığından tanınabiliyor. Bu konuda hiç bir karışıklık olmuyor…

Şeyhülislâm beyaz giyiyor; vezirler açık yeşil, mabeyinciler kızıl… Koyu mavi kıyafet ilk altı kanun zabitine, Mekke, Medine ve İstanbul kadılarına aittir; büyük ulemanın üstünde mor, şeyhlerin üstünde açık mavi renklerin hakimiyeti vardır; çok açık mavi, tımarlı çavuşları ve vezir ağalarını işaret ediyor; koyu yeşil, üzengi ağalarının ve Sancak-ı Şerif’i taşıyanların imtiyazıdır; ıstablıâmire hizmetkârları soluk yeşil giyerler; ordu paşalarının ayaklarında kırmızı, kapı zabitlerinin sarı; ulemanın mavi çizmeleri var...” (Kültür Bakanlığı Yayınları, s. 377).

Teferruat isteyenler, “Biz Osmanlıyız” (Nesil Yayınları, 0212 551 32 25) isimli kitabıma bakabilirler. 

  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 29 18 3 8 45 16 62 +29
2 Galatasaray 29 17 4 8 62 29 59 +33
3 Beşiktaş 29 16 5 8 62 38 56 +24
4 Trabzonspor 29 15 7 7 52 38 52 +14
5 Alanyaspor 29 12 12 5 31 34 41 -3
6 Antalyaspor 29 12 12 5 33 46 41 -13
7 Çaykur Rizespor 29 9 9 11 41 41 38 0
8 Yeni Malatyaspor 29 10 11 8 39 39 38 0
9 Kasımpaşa 29 11 13 5 47 51 38 -4
10 Atiker Konyaspor 29 8 8 13 33 33 37 0
11 MKE Ankaragücü 29 10 13 6 30 42 36 -12
12 Kayserispor 29 9 11 9 28 40 36 -12
13 Sivasspor 29 9 12 8 41 45 35 -4
14 Fenerbahçe 29 7 10 12 34 40 33 -6
15 Bursaspor 29 5 10 14 25 34 29 -9
16 BB Erzurumspor 29 6 13 10 30 38 28 -8
17 Göztepe 29 8 18 3 26 37 27 -11
18 Akhisarspor 29 6 17 6 30 48 24 -18
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 15 11 2 2 25 8 35
2 Ümraniyespor 16 9 4 3 24 14 30
3 Hatayspor 15 8 2 5 25 9 29
4 Denizlispor 15 8 2 5 27 12 29
5 Gazişehir Gaziantep FK 15 8 4 3 24 11 27
6 Balıkesirspor Baltok 15 8 4 3 25 18 27
7 Adana Demirspor 15 7 3 5 26 14 26
8 Altınordu 15 7 4 4 25 14 25
9 Boluspor 15 7 4 4 21 12 25
10 Eskişehirspor 15 6 3 6 20 18 24
11 İstanbulspor 14 7 4 3 22 21 24
12 Osmanlıspor FK 15 7 7 1 19 18 22
13 Altay 15 5 5 5 18 14 20
14 Adanaspor 15 3 6 6 19 19 15
15 Giresunspor 15 4 8 3 15 21 15
16 Afjet Afyonspor 15 3 8 4 17 28 13
17 Elazığspor 15 3 9 3 16 24 12
18 Kardemir Karabükspor 15 0 12 3 6 33 3
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 16 12 2 2 43 13 38
2 Fatih Karagümrük 16 12 2 2 32 15 38
3 Menemen Belediyespor 16 10 2 4 34 19 34
4 Tuzlaspor 16 10 3 3 36 12 33
5 Sivas Belediyespor 16 8 3 5 28 20 29
6 Bandırmaspor 16 8 5 3 26 19 27
7 Etimesgut Belediyespor 16 7 3 6 20 13 27
8 Şanlıurfaspor 16 7 4 5 22 14 26
9 Zonguldak Kömürspor 16 7 4 5 19 15 26
10 Tarsus İdman Yurdu 16 7 5 4 32 25 25
11 Pendikspor 16 6 3 7 24 19 25
12 Kahramanmaraşspor 16 7 5 4 19 16 25
13 Kırklarelispor 16 6 4 6 20 16 24
14 Konya Anadolu Selçukspor 16 4 5 7 24 29 19
15 Bak Spor 16 4 5 7 16 28 19
16 Tokatspor 16 5 8 3 15 18 18
17 Fethiyespor 16 3 6 7 11 18 16
18 Darıca Gençlerbirliği 16 3 10 3 13 33 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 15 10 0 5 33 12 35
2 Hekimoğlu Trabzon 15 9 1 5 22 7 32
3 Tire 1922 15 8 0 7 23 8 31
4 Nevşehir Belediyespor 15 7 1 7 30 15 28
5 Ergene Velimeşe 16 8 5 3 22 15 27
6 Artvin Hopaspor 15 6 2 7 16 10 25
7 Erzin Belediyespor 15 6 3 6 29 15 24
8 Karaköprü Belediyespor 15 7 5 3 24 19 24
9 Şile Yıldızspor 15 7 6 2 32 21 23
10 Silivrispor 15 6 4 5 16 9 23
11 Yomraspor 15 5 3 7 19 14 22
12 Batman Petrolspor 15 6 5 4 14 15 22
13 Erbaaspor 15 5 4 6 19 13 21
14 Gebzespor 15 5 5 5 16 13 20
15 Kozan Belediyespor 15 4 4 7 14 17 19
16 Büyükçekmece Tepecikspor 15 5 7 3 17 19 18
17 Körfez Spor Kulübü 15 1 11 3 8 33 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/04/2019 Medipol Başakşehir vs Göztepe
 27/04/2019 Antalyaspor vs BB Erzurumspor
 27/04/2019 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 27/04/2019 Fenerbahçe vs Trabzonspor
 28/04/2019 Bursaspor vs Akhisarspor
 28/04/2019 Kayserispor vs Alanyaspor
 28/04/2019 Beşiktaş vs MKE Ankaragücü
 29/04/2019 Atiker Konyaspor vs Galatasaray
 29/04/2019 Yeni Malatyaspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2019 Gazişehir Gaziantep FK vs Giresunspor
 27/04/2019 Hatayspor vs Adanaspor
 27/04/2019 Altınordu vs Altay
 28/04/2019 İstanbulspor vs Elazığspor
 28/04/2019 Adana Demirspor vs Boluspor
 28/04/2019 Osmanlıspor FK vs Ümraniyespor
 28/04/2019 Denizlispor vs Balıkesirspor Baltok
 29/04/2019 Eskişehirspor vs Afjet Afyonspor
 29/04/2019 Kardemir Karabükspor vs Gençlerbirliği
 29/04/2019 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği Kardemir Karabükspor ligdeki son 30 maçında hiç kazanamadı  Gençlerbirliği yenilmez
 29/04/2019 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği Gençlerbirliği ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Gençlerbirliği yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2019 Darıca Gençlerbirliği vs Fatih Karagümrük
 28/04/2019 Fethiyespor vs Pendikspor
 28/04/2019 Kahramanmaraşspor vs Manisa BBSK
 28/04/2019 Kırklarelispor vs Tarsus İdman Yurdu
 28/04/2019 Menemen Belediyespor vs Şanlıurfaspor
 28/04/2019 Sivas Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
 28/04/2019 Tokatspor vs Anadolu Selçukspor
 28/04/2019 Tuzlaspor vs Bandırmaspor
 28/04/2019 Zonguldak Kömürspor vs Bak Spor
 28/04/2019 Kahramanmaraşspor - Manisa BBSK Kahramanmaraşspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kahramanmaraşspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2019 Artvin Hopaspor vs Büyükçekmece Tepecikspor
 28/04/2019 Gebzespor vs Ergene Velimeşe
 28/04/2019 Karaköprü Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 28/04/2019 Kozan Belediyespor vs Yomraspor
 28/04/2019 Nazilli Belediyespor vs Erzin Belediyespor
 28/04/2019 Nevşehir Belediyespor vs Hekimoğlu Trabzon
 28/04/2019 Silivrispor vs Erbaaspor
 28/04/2019 Tire 1922 vs Batman Petrolspor
 28/04/2019 Artvin Hopaspor - Büyükçekmece Tepecikspor Artvin Hopaspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 28/04/2019 Karaköprü Belediyespor - Şile Yıldızspor Karaköprü Belediyespor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Şile Yıldızspor yenilmez
LİNKLER
Yukarı