HABER AKIŞI

Osmanlılar Ne Giyerdi ?

 Tarih: 28-09-2018 10:51:00
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

Osmanlı Devleti’ni yönetenler, kılık kıyafeti değil, insanı esas alırdı. Bu konuda din farkı gözetilmezdi. Hangi dinden olursa olsun, insana hizmetin yüceliğine inanılırdı.

Ayrıca “evrensel devlet” olmanın yolunun çok kültürlülükten geçtiği, bunun ise hoşgörü kaynaklı olduğu bilinirdi...

Müslüman Osmanlılar, kendi inançlarını dosdoğru yaşar, kendi kıyafetlerine inançları çerçevesinde özen gösterir, bu konuda başka dinlere mensup olanları zorlanmazdı. Dinde cebir olmadığı gibi, din kaynaklı uygulamalarda da cebir yoktu.

Rum ve Musevi kadınlar, Fatih’in Amannâmesi mucibince özgürce giyinirler, tercih ettikleri kıyafetle İstanbul’un ve ülkenin her yerine gidebilirlerdi. Kıyafetleri farklı olmakla birlikte, başları kapalıydı. Bizanslı kadınlar fetihten önce de başlarını kapatırlardı. Bu onların inançları, yahut moda anlayışlarıyla ilgili bir durumdu.

Osmanlı Devleti’nde resmî devlet görevlileri ile bir kısım bürokratlar, doğal olarak belirli kıyafetler giymek zorundaydılar. Askerler için, bugün de olduğu gibi, zaten kıyafet mecburiyeti vardı.

Kıyafetlerde genel olarak çok renkli, parlak kumaşlar tercih edilirdi.

Saray görevlileri, sadrazamlar, paşalar, divan kâtipleri, harem ağaları, cariyeler, ihtisap memurları, bostancıbaşılar, asesler, ilmiye sınıfı mensupları v.s., yaptıkları görevlere uygun elbise giyerlerdi…

Kullanılan şekiller ve renkler, bazen kişilerin makam ve sosyal konumlarına göre sembolik anlamlar taşırdı…

İşte şimdi Melahat Aydan’ın sorusuna sıra geldi. Aydan diyor ki, “Osmanlı şeyhülislâmlarının mavi çizme giydiklerini bir yerlerde okumuştum, bu doğru mu, doğru ise anlamı nedir?”

Yalnız şeyhülislâmların değil, Osmanlı Devleti’nde, ilmiye sınıfına mensup âlimlerin mavi çizme giydikleri bilinir. Bunun Osmanlı sisteminde ilim adamlarına çok değer verildiğine ilişkin sembolik bir değeri vardır. Gök mavisi rengi çizmelerle, ilim adamı, sonsuzluğa yükseltilmiştir. 

Onsekizinci Yüzyılın en ünlü şairlerinden Nedim bir gazelinde, mavi renk çizmeyi şöyle açıklar:

“Menhec-i ilmin nice hasm olmasın erbâbına,

Çarhı Pâ-mâl etmedir kasd âsmânî mûzeden.”

Yani, “İlim adamlarına düşmanlık yapılmasına şaşmamak lâzım/ Çünkü onlar mavi renkli çizmeleriyle bulutlara basarlar.” (ilim adamlarının şahsında yüceltilen ilimdir)

Osmanlı kıyafetleri konusunda, ülkemizde ”Çocuk Kalbi” isimli eseriyle tanınan İtalyan edebiyatçı ve gezgin Edmondo De Amicis’te bazı teferruata rastlıyoruz. Amicis, 1874’de İstanbul’a yaptığı geziden sonra kaleme aldığı “İstanbul” adlı seyahatnamesinde, devlet görevlilerinin kılık kıyafetleri ile ilgili ayrıntı veriyor:

“İnsanlar, görevlerine göre, sarıklarının şeklinden, elbise kollarının kesiminden, kürklerin cinsinden, astarların renginden, eğer süslerinden, bazıları çember sakalından, bazıları da bıyığından tanınabiliyor. Bu konuda hiç bir karışıklık olmuyor…

Şeyhülislâm beyaz giyiyor; vezirler açık yeşil, mabeyinciler kızıl… Koyu mavi kıyafet ilk altı kanun zabitine, Mekke, Medine ve İstanbul kadılarına aittir; büyük ulemanın üstünde mor, şeyhlerin üstünde açık mavi renklerin hakimiyeti vardır; çok açık mavi, tımarlı çavuşları ve vezir ağalarını işaret ediyor; koyu yeşil, üzengi ağalarının ve Sancak-ı Şerif’i taşıyanların imtiyazıdır; ıstablıâmire hizmetkârları soluk yeşil giyerler; ordu paşalarının ayaklarında kırmızı, kapı zabitlerinin sarı; ulemanın mavi çizmeleri var...” (Kültür Bakanlığı Yayınları, s. 377).

Teferruat isteyenler, “Biz Osmanlıyız” (Nesil Yayınları, 0212 551 32 25) isimli kitabıma bakabilirler. 

  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 18 11 2 5 26 10 38 +16
2 Galatasaray 18 9 4 5 36 21 32 +15
3 Yeni Malatyaspor 18 9 4 5 29 18 32 +11
4 Kasımpaşa 18 9 7 2 37 29 29 +8
5 Trabzonspor 18 8 5 5 34 26 29 +8
6 Beşiktaş 18 8 5 5 31 24 29 +7
7 Atiker Konyaspor 18 7 4 7 25 21 28 +4
8 Antalyaspor 18 8 6 4 19 21 28 -2
9 Sivasspor 18 6 6 6 24 25 24 -1
10 Bursaspor 18 4 4 10 18 18 22 0
11 Göztepe 18 7 10 1 20 22 22 -2
12 Alanyaspor 18 6 9 3 15 22 21 -7
13 Kayserispor 18 5 8 5 15 25 20 -10
14 MKE Ankaragücü 18 6 10 2 17 32 20 -15
15 Fenerbahçe 18 3 7 8 17 25 17 -8
16 Akhisarspor 18 4 9 5 20 29 17 -9
17 BB Erzurumspor 18 3 8 7 17 24 16 -7
18 Çaykur Rizespor 18 2 7 9 20 28 15 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 8 7 0 1 19 2 22
2 Denizlispor 9 6 1 2 18 6 20
3 Ümraniyespor 10 6 3 1 15 10 19
4 Altınordu 10 5 2 3 15 7 18
5 Hatayspor 10 5 2 3 14 6 18
6 Eskişehirspor 10 4 1 5 10 8 17
7 Osmanlıspor FK 10 5 4 1 12 10 16
8 Adana Demirspor 10 4 3 3 15 9 15
9 Gazişehir Gaziantep FK 10 4 4 2 14 9 14
10 İstanbulspor 8 4 2 2 15 14 14
11 Adanaspor 8 3 2 3 11 7 12
12 Balıkesirspor Baltok 8 3 3 2 7 8 11
13 Giresunspor 8 3 4 1 10 11 10
14 Boluspor 8 2 3 3 9 9 9
15 Afjet Afyonspor 9 2 4 3 12 15 9
16 Elazığspor 9 2 5 2 11 15 8
17 Altay 8 2 5 1 8 10 7
18 Kardemir Karabükspor 9 0 7 2 5 19 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 10 8 1 1 22 4 25
2 Manisa BBSK 8 7 0 1 21 3 22
3 Menemen Belediyespor 10 6 1 3 23 13 21
4 Fatih Karagümrük 9 6 1 2 20 8 20
5 Şanlıurfaspor 8 5 0 3 11 5 18
6 Sivas Belediyespor 10 5 3 2 17 13 17
7 Kırklarelispor 10 4 2 4 15 10 16
8 Pendikspor 8 4 1 3 15 11 15
9 Tarsus İdman Yurdu 8 4 2 2 16 14 14
10 Etimesgut Belediyespor 8 3 1 4 10 8 13
11 Kahramanmaraşspor 10 4 5 1 8 12 13
12 Darıca Gençlerbirliği 9 3 3 3 8 6 12
13 Zonguldak Kömürspor 9 3 3 3 8 9 12
14 Bak Spor 9 2 3 4 9 14 10
15 Konya Anadolu Selçukspor 8 1 2 5 12 15 8
16 Bandırmaspor 8 2 4 2 7 10 8
17 Tokatspor 10 2 6 2 8 13 8
18 Fethiyespor 10 1 4 5 7 14 8
Takım O G M B A Y P AV
1 Nevşehir Belediyespor 9 5 0 4 22 10 19
2 Tire 1922 9 5 0 4 14 6 19
3 Şile Yıldızspor 8 6 2 0 21 6 18
4 Nazilli Belediyespor 8 5 0 3 17 7 18
5 Karaköprü Belediyespor 9 5 2 2 17 10 17
6 Hekimoğlu Trabzon 8 5 1 2 11 6 17
7 Silivrispor 9 5 3 1 11 5 16
8 Ergene Velimeşe 9 4 2 3 13 9 15
9 Artvin Hopaspor 9 3 1 5 9 4 14
10 Kozan Belediyespor 9 3 1 5 10 7 14
11 Gebzespor 9 3 2 4 11 6 13
12 Yomraspor 8 3 1 4 9 7 13
13 Batman Petrolspor 8 3 2 3 10 10 12
14 Büyükçekmece Tepecikspor 8 3 4 1 9 11 10
15 Erzin Belediyespor 8 2 3 3 12 10 9
16 Erbaaspor 8 0 4 4 4 8 4
17 Körfez Spor Kulübü 8 0 6 2 5 18 2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2019 Beşiktaş vs BB Erzurumspor
 26/01/2019 Kayserispor vs Bursaspor
 26/01/2019 Göztepe vs Galatasaray
 27/01/2019 Çaykur Rizespor vs Akhisarspor
 27/01/2019 Atiker Konyaspor vs Antalyaspor
 27/01/2019 Sivasspor vs Trabzonspor
 28/01/2019 Fenerbahçe vs Yeni Malatyaspor
 28/01/2019 Medipol Başakşehir vs Kasımpaşa
 28/01/2019 MKE Ankaragücü vs Alanyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2019 Gençlerbirliği vs Altınordu
 26/01/2019 Boluspor vs Elazığspor
 26/01/2019 Denizlispor vs Adana Demirspor
 26/01/2019 İstanbulspor vs Gazişehir Gaziantep FK
 27/01/2019 Altay vs Afjet Afyonspor
 27/01/2019 Giresunspor vs Osmanlıspor FK
 27/01/2019 Balıkesirspor Baltok vs Eskişehirspor
 28/01/2019 Adanaspor vs Ümraniyespor
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor vs Hatayspor
 28/01/2019 Adanaspor - Ümraniyespor Ümraniyespor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Ümraniyespor yenilmez
 28/01/2019 Adanaspor - Ümraniyespor Adanaspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Adanaspor yenilmez
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor - Hatayspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 18 maçında hiç kazanamadı  Hatayspor yenilmez
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor - Hatayspor Hatayspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2019 Pendikspor vs Zonguldak Kömürspor
 27/01/2019 Şanlıurfaspor vs Kahramanmaraşspor
 27/01/2019 Bandırmaspor vs Sivas Belediyespor
 27/01/2019 Darıca Gençlerbirliği vs Menemen Belediyespor
 27/01/2019 Etimesgut Belediyespor vs Bak Spor
 27/01/2019 Fatih Karagümrük vs Tuzlaspor
 27/01/2019 Konya Anadolu Selçukspor vs Fethiyespor
 27/01/2019 Manisa BBSK vs Kırklarelispor
 27/01/2019 Tarsus İdman Yurdu vs Tokatspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2019 Yomraspor vs Karaköprü Belediyespor
 27/01/2019 Batman Petrolspor vs Silivrispor
 27/01/2019 Erzin Belediyespor vs Tire 1922
 27/01/2019 Hekimoğlu Trabzon vs Gebzespor
 27/01/2019 Büyükçekmece Tepecikspor vs Nevşehir Belediyespor
 27/01/2019 Körfez Spor Kulübü vs Kozan Belediyespor
 27/01/2019 Nazilli Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 27/01/2019 Şile Yıldızspor vs Ergene Velimeşe
 27/01/2019 Büyükçekmece Tepecikspor - Nevşehir Belediyespor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Nevşehir Belediyespor yenilmez
LİNKLER
Yukarı