HABER AKIŞI

“Temizlik imandan gelir”

 Tarih: 01-10-2018 10:29:01
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

Geçmişimizde her anlamda bir “temiz toplum” var. Yani kirlenme (ruhen) ve kirletme (şehirlerimizi) hastalığı geçmişimizin bir parçası değil. Tam tersine, geçmişimize, “Temizlik imandan gelir” anlayışı hem bireysel, hem de kitlesel hayata hâkimdir.

Öncelikle yürekler temizdir: Yürekler temiz olduğu için toplum temizdir… Dolayısıyla şehirler de temizdir.

Kirletme, başkasının hakkına tecavüz sayıldığı için, kul hakkı ile eş anlamlı düşünülür ve şiddetle sakınılırdı. Bu yüzden, modern temizlik araçları bulunmamasına rağmen, çoğu şehirler tertemizdi.

Şehir temizliğinden yer yer şehremaneti (belediye) yer yer de bu iş için kurulmuş vakıflar sorumluydu. Özellikle dörtyüz civarında dükkân vakfederek Fatih’in kurduğu vakıf dikkat çekicidir. Yanlarında dezenfektan olarak kireç ve örtücü olarak kül taşıyan temizlik işçileri sokak sokak gezer, uygunsuz atıkların üstüne önce kireç döküp dezenfekte ettikten sonra, üstünü külle örtüp faraş ve süpürge yardımıyla kaldırır, akşam vakti tüm atıklar şehir dışında belirlenmiş yerlere gömülürdü.

Atıkların gömüldüğü mahal içme suyu kaynaklarının ve dinlenme yerlerinin uzağında olmasına özellikle dikkat edilirdi.

İnsanların yürek temizliği için selâtin camilerinde davudi sesli hafızlar yirmi dört saat Kur’an okurken, beden temizliği için her köşeye şehir hamamları kurulmuştu. 

Fransız gezgin M. de Thevenot Osmanlı ceddimizin temizlik anlayışını öve öve bitiremiyor:

“Türkler çok yaşarlar ve az hasta olurlar. Bizim memleketlerdeki böbrek hastalıkları ve daha bir sürü tehlikeli hastalıkların hiçbirini bilmezler. Öyle zannediyorum ki, Türklerin bu mükemmel sıhhatlerinin başlıca sebeplerinden biri de sık sık hamama gitmeleri ve ölçülü yiyip içmeleridir. Çok az yemek yerler. Hıristiyanlar gibi, midelerine karma karışık şeyler indirmezler, içki içmezler ve daima idman yaparlar.” (Relation d’un voyage fait an Levant1665, Paris, s.148).

‘’Yemeklerden evvel ve yemekten sonra ellerini yıkamak Türkler arasında o kadar yaygındır ki, insanların el yıkamalarına vesile olmak üzere Allah’ın gıdaları yaratmış olduğundan adeta bir darb-ı mesel şeklinde bahsederler.”(Ricaut-Histofre de I’etat present de l’Empire ottoman (6701 Paris) 

‘’Türkiye’de sofradan kalkılır kalkılmaz mutlaka ellerle ağızlar yıkanır. Önünüze sıcak suyla sabun getirilir, büyüklerin konaklarında ya gül suyu veyahut güzel kokulu başka bir su da ikram edilir. Bunlarla da mendilinizin bir ucunu ıslatırsınız.” (J.B Tavernier-Nouvelle relation de I’interiur du serrail du Grand-Seigneur-1678. Amsterdam).

“Mutfakları çok temizdir, mutfak takımları da güzellik ve parlaklık itibariyle eşsizdir; gerek sofra takımları, gerek yemekleri azami nisbette tertemizdir.”(Ledy Craven -Voyage de Milady Craven a Constaninople, par ia Crimee en 1786 -1789, Paris).

“Yüzler, eller, ayaklar, tertemiz, yamalı kıyafet pek az ve hele kirlisi hemen hiç yok, bütün sosyal sınıflar arasında umumi ve mütekabil bir hürmet ve riayet manzarası göze çarpıyor.” (Edmondo de Amicis -Constantinople -1883, Paris.)

“Türkler nadiren hasta olurlar. Bizlerin daima tutulduğumuz taş, kum, damla vesaire gibi hastalıklar onlarda hemen hiç görülmez. Bu sağlıklarını bir taraftan yiyip içmedeki kanaatkârlıklarına, bir taraftan da israfa kaçmamak şartıyla hamamda yıkanıp temizlenme adetlerinde aranmalıdır. Kadınları da aynı vaziyettedir. Boylarıyla yürüyüşlerinin ihtişamı erkeklerinkinden aşağı değildir. Uzun fistanlarının da bu ihtişamda büyük payı vardır.” (Comielle Le Bruyn -Voyages de Cornielle Le Bruyn par Ia Moscovie, en Perse et aux indes orientales., 1332, La Haye).

Anlayacağınız, ruhsal, yüreksel, bedensel, toplumsal ve şehirsel (amma da “sel”e verdik) olarak biz sonradan kirlendik! 

Yoksa geçmişimiz tertemizdir! 

  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 18 11 2 5 26 10 38 +16
2 Galatasaray 18 9 4 5 36 21 32 +15
3 Yeni Malatyaspor 18 9 4 5 29 18 32 +11
4 Kasımpaşa 18 9 7 2 37 29 29 +8
5 Trabzonspor 18 8 5 5 34 26 29 +8
6 Beşiktaş 18 8 5 5 31 24 29 +7
7 Atiker Konyaspor 18 7 4 7 25 21 28 +4
8 Antalyaspor 18 8 6 4 19 21 28 -2
9 Sivasspor 18 6 6 6 24 25 24 -1
10 Bursaspor 18 4 4 10 18 18 22 0
11 Göztepe 18 7 10 1 20 22 22 -2
12 Alanyaspor 18 6 9 3 15 22 21 -7
13 Kayserispor 18 5 8 5 15 25 20 -10
14 MKE Ankaragücü 18 6 10 2 17 32 20 -15
15 Fenerbahçe 18 3 7 8 17 25 17 -8
16 Akhisarspor 18 4 9 5 20 29 17 -9
17 BB Erzurumspor 18 3 8 7 17 24 16 -7
18 Çaykur Rizespor 18 2 7 9 20 28 15 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 8 7 0 1 19 2 22
2 Denizlispor 9 6 1 2 18 6 20
3 Ümraniyespor 10 6 3 1 15 10 19
4 Altınordu 10 5 2 3 15 7 18
5 Hatayspor 10 5 2 3 14 6 18
6 Eskişehirspor 10 4 1 5 10 8 17
7 Osmanlıspor FK 10 5 4 1 12 10 16
8 Adana Demirspor 10 4 3 3 15 9 15
9 Gazişehir Gaziantep FK 10 4 4 2 14 9 14
10 İstanbulspor 8 4 2 2 15 14 14
11 Adanaspor 8 3 2 3 11 7 12
12 Balıkesirspor Baltok 8 3 3 2 7 8 11
13 Giresunspor 8 3 4 1 10 11 10
14 Boluspor 8 2 3 3 9 9 9
15 Afjet Afyonspor 9 2 4 3 12 15 9
16 Elazığspor 9 2 5 2 11 15 8
17 Altay 8 2 5 1 8 10 7
18 Kardemir Karabükspor 9 0 7 2 5 19 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 10 8 1 1 22 4 25
2 Manisa BBSK 8 7 0 1 21 3 22
3 Menemen Belediyespor 10 6 1 3 23 13 21
4 Fatih Karagümrük 9 6 1 2 20 8 20
5 Şanlıurfaspor 8 5 0 3 11 5 18
6 Sivas Belediyespor 10 5 3 2 17 13 17
7 Kırklarelispor 10 4 2 4 15 10 16
8 Pendikspor 8 4 1 3 15 11 15
9 Tarsus İdman Yurdu 8 4 2 2 16 14 14
10 Etimesgut Belediyespor 8 3 1 4 10 8 13
11 Kahramanmaraşspor 10 4 5 1 8 12 13
12 Darıca Gençlerbirliği 9 3 3 3 8 6 12
13 Zonguldak Kömürspor 9 3 3 3 8 9 12
14 Bak Spor 9 2 3 4 9 14 10
15 Konya Anadolu Selçukspor 8 1 2 5 12 15 8
16 Bandırmaspor 8 2 4 2 7 10 8
17 Tokatspor 10 2 6 2 8 13 8
18 Fethiyespor 10 1 4 5 7 14 8
Takım O G M B A Y P AV
1 Nevşehir Belediyespor 9 5 0 4 22 10 19
2 Tire 1922 9 5 0 4 14 6 19
3 Şile Yıldızspor 8 6 2 0 21 6 18
4 Nazilli Belediyespor 8 5 0 3 17 7 18
5 Karaköprü Belediyespor 9 5 2 2 17 10 17
6 Hekimoğlu Trabzon 8 5 1 2 11 6 17
7 Silivrispor 9 5 3 1 11 5 16
8 Ergene Velimeşe 9 4 2 3 13 9 15
9 Artvin Hopaspor 9 3 1 5 9 4 14
10 Kozan Belediyespor 9 3 1 5 10 7 14
11 Gebzespor 9 3 2 4 11 6 13
12 Yomraspor 8 3 1 4 9 7 13
13 Batman Petrolspor 8 3 2 3 10 10 12
14 Büyükçekmece Tepecikspor 8 3 4 1 9 11 10
15 Erzin Belediyespor 8 2 3 3 12 10 9
16 Erbaaspor 8 0 4 4 4 8 4
17 Körfez Spor Kulübü 8 0 6 2 5 18 2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2019 Beşiktaş vs BB Erzurumspor
 26/01/2019 Kayserispor vs Bursaspor
 26/01/2019 Göztepe vs Galatasaray
 27/01/2019 Çaykur Rizespor vs Akhisarspor
 27/01/2019 Atiker Konyaspor vs Antalyaspor
 27/01/2019 Sivasspor vs Trabzonspor
 28/01/2019 Fenerbahçe vs Yeni Malatyaspor
 28/01/2019 Medipol Başakşehir vs Kasımpaşa
 28/01/2019 MKE Ankaragücü vs Alanyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2019 Gençlerbirliği vs Altınordu
 26/01/2019 Boluspor vs Elazığspor
 26/01/2019 Denizlispor vs Adana Demirspor
 26/01/2019 İstanbulspor vs Gazişehir Gaziantep FK
 27/01/2019 Altay vs Afjet Afyonspor
 27/01/2019 Giresunspor vs Osmanlıspor FK
 27/01/2019 Balıkesirspor Baltok vs Eskişehirspor
 28/01/2019 Adanaspor vs Ümraniyespor
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor vs Hatayspor
 28/01/2019 Adanaspor - Ümraniyespor Ümraniyespor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Ümraniyespor yenilmez
 28/01/2019 Adanaspor - Ümraniyespor Adanaspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Adanaspor yenilmez
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor - Hatayspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 18 maçında hiç kazanamadı  Hatayspor yenilmez
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor - Hatayspor Hatayspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2019 Pendikspor vs Zonguldak Kömürspor
 27/01/2019 Şanlıurfaspor vs Kahramanmaraşspor
 27/01/2019 Bandırmaspor vs Sivas Belediyespor
 27/01/2019 Darıca Gençlerbirliği vs Menemen Belediyespor
 27/01/2019 Etimesgut Belediyespor vs Bak Spor
 27/01/2019 Fatih Karagümrük vs Tuzlaspor
 27/01/2019 Konya Anadolu Selçukspor vs Fethiyespor
 27/01/2019 Manisa BBSK vs Kırklarelispor
 27/01/2019 Tarsus İdman Yurdu vs Tokatspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2019 Yomraspor vs Karaköprü Belediyespor
 27/01/2019 Batman Petrolspor vs Silivrispor
 27/01/2019 Erzin Belediyespor vs Tire 1922
 27/01/2019 Hekimoğlu Trabzon vs Gebzespor
 27/01/2019 Büyükçekmece Tepecikspor vs Nevşehir Belediyespor
 27/01/2019 Körfez Spor Kulübü vs Kozan Belediyespor
 27/01/2019 Nazilli Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 27/01/2019 Şile Yıldızspor vs Ergene Velimeşe
 27/01/2019 Büyükçekmece Tepecikspor - Nevşehir Belediyespor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Nevşehir Belediyespor yenilmez
LİNKLER
Yukarı