HABER AKIŞI

“Temizlik imandan gelir”

 Tarih: 01-10-2018 10:29:01
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

Geçmişimizde her anlamda bir “temiz toplum” var. Yani kirlenme (ruhen) ve kirletme (şehirlerimizi) hastalığı geçmişimizin bir parçası değil. Tam tersine, geçmişimize, “Temizlik imandan gelir” anlayışı hem bireysel, hem de kitlesel hayata hâkimdir.

Öncelikle yürekler temizdir: Yürekler temiz olduğu için toplum temizdir… Dolayısıyla şehirler de temizdir.

Kirletme, başkasının hakkına tecavüz sayıldığı için, kul hakkı ile eş anlamlı düşünülür ve şiddetle sakınılırdı. Bu yüzden, modern temizlik araçları bulunmamasına rağmen, çoğu şehirler tertemizdi.

Şehir temizliğinden yer yer şehremaneti (belediye) yer yer de bu iş için kurulmuş vakıflar sorumluydu. Özellikle dörtyüz civarında dükkân vakfederek Fatih’in kurduğu vakıf dikkat çekicidir. Yanlarında dezenfektan olarak kireç ve örtücü olarak kül taşıyan temizlik işçileri sokak sokak gezer, uygunsuz atıkların üstüne önce kireç döküp dezenfekte ettikten sonra, üstünü külle örtüp faraş ve süpürge yardımıyla kaldırır, akşam vakti tüm atıklar şehir dışında belirlenmiş yerlere gömülürdü.

Atıkların gömüldüğü mahal içme suyu kaynaklarının ve dinlenme yerlerinin uzağında olmasına özellikle dikkat edilirdi.

İnsanların yürek temizliği için selâtin camilerinde davudi sesli hafızlar yirmi dört saat Kur’an okurken, beden temizliği için her köşeye şehir hamamları kurulmuştu. 

Fransız gezgin M. de Thevenot Osmanlı ceddimizin temizlik anlayışını öve öve bitiremiyor:

“Türkler çok yaşarlar ve az hasta olurlar. Bizim memleketlerdeki böbrek hastalıkları ve daha bir sürü tehlikeli hastalıkların hiçbirini bilmezler. Öyle zannediyorum ki, Türklerin bu mükemmel sıhhatlerinin başlıca sebeplerinden biri de sık sık hamama gitmeleri ve ölçülü yiyip içmeleridir. Çok az yemek yerler. Hıristiyanlar gibi, midelerine karma karışık şeyler indirmezler, içki içmezler ve daima idman yaparlar.” (Relation d’un voyage fait an Levant1665, Paris, s.148).

‘’Yemeklerden evvel ve yemekten sonra ellerini yıkamak Türkler arasında o kadar yaygındır ki, insanların el yıkamalarına vesile olmak üzere Allah’ın gıdaları yaratmış olduğundan adeta bir darb-ı mesel şeklinde bahsederler.”(Ricaut-Histofre de I’etat present de l’Empire ottoman (6701 Paris) 

‘’Türkiye’de sofradan kalkılır kalkılmaz mutlaka ellerle ağızlar yıkanır. Önünüze sıcak suyla sabun getirilir, büyüklerin konaklarında ya gül suyu veyahut güzel kokulu başka bir su da ikram edilir. Bunlarla da mendilinizin bir ucunu ıslatırsınız.” (J.B Tavernier-Nouvelle relation de I’interiur du serrail du Grand-Seigneur-1678. Amsterdam).

“Mutfakları çok temizdir, mutfak takımları da güzellik ve parlaklık itibariyle eşsizdir; gerek sofra takımları, gerek yemekleri azami nisbette tertemizdir.”(Ledy Craven -Voyage de Milady Craven a Constaninople, par ia Crimee en 1786 -1789, Paris).

“Yüzler, eller, ayaklar, tertemiz, yamalı kıyafet pek az ve hele kirlisi hemen hiç yok, bütün sosyal sınıflar arasında umumi ve mütekabil bir hürmet ve riayet manzarası göze çarpıyor.” (Edmondo de Amicis -Constantinople -1883, Paris.)

“Türkler nadiren hasta olurlar. Bizlerin daima tutulduğumuz taş, kum, damla vesaire gibi hastalıklar onlarda hemen hiç görülmez. Bu sağlıklarını bir taraftan yiyip içmedeki kanaatkârlıklarına, bir taraftan da israfa kaçmamak şartıyla hamamda yıkanıp temizlenme adetlerinde aranmalıdır. Kadınları da aynı vaziyettedir. Boylarıyla yürüyüşlerinin ihtişamı erkeklerinkinden aşağı değildir. Uzun fistanlarının da bu ihtişamda büyük payı vardır.” (Comielle Le Bruyn -Voyages de Cornielle Le Bruyn par Ia Moscovie, en Perse et aux indes orientales., 1332, La Haye).

Anlayacağınız, ruhsal, yüreksel, bedensel, toplumsal ve şehirsel (amma da “sel”e verdik) olarak biz sonradan kirlendik! 

Yoksa geçmişimiz tertemizdir! 

  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 28 18 3 7 44 15 61 +29
2 Galatasaray 28 16 4 8 59 28 56 +31
3 Beşiktaş 28 15 5 8 60 37 53 +23
4 Trabzonspor 28 14 7 7 50 37 49 +13
5 Yeni Malatyaspor 28 10 10 8 38 37 38 +1
6 Kasımpaşa 29 11 13 5 47 51 38 -4
7 Alanyaspor 28 11 12 5 30 34 38 -4
8 Antalyaspor 28 11 12 5 31 45 38 -14
9 Çaykur Rizespor 28 9 9 10 40 40 37 0
10 Atiker Konyaspor 28 8 8 12 33 33 36 0
11 Kayserispor 28 9 10 9 27 37 36 -10
12 Sivasspor 28 9 11 8 40 43 35 -3
13 MKE Ankaragücü 28 10 13 5 30 42 35 -12
14 Fenerbahçe 28 7 9 12 34 39 33 -5
15 Bursaspor 29 5 10 14 25 34 29 -9
16 Göztepe 28 8 17 3 26 36 27 -10
17 BB Erzurumspor 28 5 13 10 29 38 25 -9
18 Akhisarspor 28 6 16 6 29 46 24 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 14 10 2 2 24 8 32
2 Hatayspor 15 8 2 5 25 9 29
3 Denizlispor 15 8 2 5 27 12 29
4 Ümraniyespor 15 9 4 2 22 12 29
5 Gazişehir Gaziantep FK 15 8 4 3 24 11 27
6 Adana Demirspor 15 7 3 5 26 14 26
7 Altınordu 15 7 4 4 25 14 25
8 Eskişehirspor 15 6 3 6 20 18 24
9 İstanbulspor 14 7 4 3 22 21 24
10 Balıkesirspor Baltok 14 7 4 3 18 17 24
11 Boluspor 14 6 4 4 20 12 22
12 Osmanlıspor FK 15 7 7 1 19 18 22
13 Altay 14 5 5 4 17 13 19
14 Giresunspor 14 4 7 3 15 18 15
15 Adanaspor 14 3 6 5 19 19 14
16 Afjet Afyonspor 14 3 7 4 16 25 13
17 Elazığspor 15 3 9 3 16 24 12
18 Kardemir Karabükspor 15 0 12 3 6 33 3
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 15 12 1 2 42 11 38
2 Fatih Karagümrük 16 12 2 2 32 15 38
3 Menemen Belediyespor 16 10 2 4 34 19 34
4 Tuzlaspor 16 10 3 3 36 12 33
5 Sivas Belediyespor 16 8 3 5 28 20 29
6 Bandırmaspor 15 8 4 3 25 15 27
7 Şanlıurfaspor 15 7 3 5 21 12 26
8 Tarsus İdman Yurdu 15 7 4 4 31 23 25
9 Kahramanmaraşspor 16 7 5 4 19 16 25
10 Etimesgut Belediyespor 15 6 3 6 18 13 24
11 Kırklarelispor 16 6 4 6 20 16 24
12 Zonguldak Kömürspor 15 6 4 5 16 13 23
13 Pendikspor 15 5 3 7 22 18 22
14 Bak Spor 15 4 4 7 16 25 19
15 Tokatspor 16 5 8 3 15 18 18
16 Konya Anadolu Selçukspor 15 3 5 7 21 28 16
17 Fethiyespor 16 3 6 7 11 18 16
18 Darıca Gençlerbirliği 16 3 10 3 13 33 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 15 10 0 5 33 12 35
2 Tire 1922 15 8 0 7 23 8 31
3 Hekimoğlu Trabzon 14 8 1 5 21 7 29
4 Nevşehir Belediyespor 15 7 1 7 30 15 28
5 Ergene Velimeşe 15 8 4 3 22 14 27
6 Artvin Hopaspor 15 6 2 7 16 10 25
7 Karaköprü Belediyespor 15 7 5 3 24 19 24
8 Şile Yıldızspor 14 7 5 2 31 19 23
9 Silivrispor 15 6 4 5 16 9 23
10 Yomraspor 14 5 2 7 18 12 22
11 Erzin Belediyespor 14 5 3 6 22 14 21
12 Erbaaspor 14 5 4 5 18 12 20
13 Gebzespor 15 5 5 5 16 13 20
14 Kozan Belediyespor 15 4 4 7 14 17 19
15 Batman Petrolspor 14 5 5 4 12 15 19
16 Büyükçekmece Tepecikspor 14 5 7 2 16 18 17
17 Körfez Spor Kulübü 15 1 11 3 8 33 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/04/2019 Akhisarspor vs Antalyaspor
 20/04/2019 Trabzonspor vs Yeni Malatyaspor
 20/04/2019 Galatasaray vs Kayserispor
 20/04/2019 Göztepe vs BB Erzurumspor
 21/04/2019 MKE Ankaragücü vs Atiker Konyaspor
 21/04/2019 Medipol Başakşehir vs Çaykur Rizespor
 21/04/2019 Alanyaspor vs Fenerbahçe
 22/04/2019 Sivasspor vs Beşiktaş
 26/04/2019 Medipol Başakşehir vs Göztepe
 20/04/2019 Galatasaray - Kayserispor Galatasaray ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
 20/04/2019 Trabzonspor - Yeni Malatyaspor Trabzonspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 20/04/2019 Trabzonspor - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Trabzonspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/04/2019 Giresunspor vs Denizlispor
 20/04/2019 Ümraniyespor vs Eskişehirspor
 20/04/2019 Gençlerbirliği vs İstanbulspor
 21/04/2019 Boluspor vs Gazişehir Gaziantep FK
 21/04/2019 Afjet Afyonspor vs Altınordu
 21/04/2019 Altay vs Hatayspor
 21/04/2019 Adanaspor vs Adana Demirspor
 22/04/2019 Balıkesirspor Baltok vs Kardemir Karabükspor
 27/04/2019 Gazişehir Gaziantep FK vs Giresunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/04/2019 Anadolu Selçukspor vs Darıca Gençlerbirliği
 21/04/2019 Bak Spor vs Sivas Belediyespor
 21/04/2019 Bandırmaspor vs Menemen Belediyespor
 21/04/2019 Etimesgut Belediyespor vs Kahramanmaraşspor
 21/04/2019 Manisa BBSK vs Fethiyespor
 21/04/2019 Pendikspor vs Tuzlaspor
 21/04/2019 Şanlıurfaspor vs Tokatspor
 21/04/2019 Tarsus İdman Yurdu vs Fatih Karagümrük
 21/04/2019 Zonguldak Kömürspor vs Kırklarelispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/04/2019 Batman Petrolspor vs Kozan Belediyespor
 21/04/2019 Büyükçekmece Tepecikspor vs Nazilli Belediyespor
 21/04/2019 Erbaaspor vs Karaköprü Belediyespor
 21/04/2019 Ergene Velimeşe vs Silivrispor
 21/04/2019 Erzin Belediyespor vs Körfez Spor Kulübü
 21/04/2019 Hekimoğlu Trabzon vs Tire 1922
 21/04/2019 Şile Yıldızspor vs Nevşehir Belediyespor
 21/04/2019 Yomraspor vs Artvin Hopaspor
 21/04/2019 Yomraspor - Artvin Hopaspor Artvin Hopaspor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Yomraspor yenilmez
LİNKLER
Yukarı