HABER AKIŞI

Eski camiler hayat merkeziydi

 Tarih: 10-06-2019 08:36:05
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

Eskiden camiler sadece “namazgâh” değil, aynı zamanda “Yaşam Merkezleri”ydi: İnsanlar camilerin etrafında yoğunlaşır, hayat cami çevresinde şenlenip renklenirdi...

Zaten büyük camiler, “külliye” dediğimiz, her türlü ihtiyaca cevap verecek şekilde tasarlanmıştı.

Merkezde “Beytullah” (Allah’ın evi) olarak tanımlanancami... 

Caminin çevresinde darüşşifa (hastane ve tıp fakültesi), sıbyan mektebi(ilkokul), medrese (üniversite), imaret (fakirlerin ücretsiz yiyip içtikleri yer), hamam (temizlik ve su medeniyetinin şubeleri), han (otel) yahut kervansaray(büyük otel), kütüphane (en olmazsa olmazlardan biri), türbeler (hayatla ölümün iç içe girdiği yerler), tekke, zaviye, dergâh (yürek eğitimi veren kurumlar)...

Çevresinde kıraathane (hem okuma evi, hem de kahvehane), bedesten (değerli kumaşlar, mücevherler ve buna benzer kıymetlerin satıldığı üstü kapalı çarşı) ve bakkal, manav, terzi, bakırcı, berber, ayakkabıcı esnafı...

Anlayacağınız, şimdiki AVM’lerin işlevini, geçmişte cami merkezli külliyeler görüyordu. Meselâ, alışveriş ihtiyacı camilerin çevresindeki dükkânlardan karşılanıyordu. Yıkanmak için caminin yanındaki hamam tercih ediliyordu. Kitap okuma ihtiyacı cami kütüphanesinden karşılanıyordu, Mektup/dilekçe yazdırmak ya da elindeki yazma kitabı çoğalttırmak isteyen, cami avlularını mekân tutmuş hattatlardan yardım alıyordu...

Eski camilerin fonksiyonlarını da şöyle özetleyebiliriz...

İbadethâne: Toplu veya kişisel ibadetlerin yapıldığı yer...

İstirahathâne: Dolaşmaktan yorulan insanların mola verip dinlendiği, hatta namaz vaktine kadar uyuduğu yer...

Sohbethane/Muhabbethane: Mahallenin sorunları camide görüşülür, caminin sohbethânesinde halk sohbetleri olurdu...

Buluşma yeri: İnsanlar birbirlerine camide randevu verir, “Öğle namazında filan camide buluşalım” derlerdi...

Yol tarif: Eski camiler bir nevi navigasyon işlevi de görürdü. Yol tarif ederken, camiyi merkez alırlardı: “Filan caminin köşesinden sağa dön, falan camiyi geç, soldaki sokağa gir...” (şimdi aynı işlevi alışveriş merkezleri görüyor)...

Nikâh Sarayı: Nikâh camilerde kıyılır, bu da resmi ve dini nikâh anlamına gelirdi...

Yaygın Eğitim Kurumu: Her direğin altında bir müderris (profesör) ders yapar, medrese talebelerinin yanı sıra halk da bu derslerden yararlanırdı. Böylece, camiler aracılığıyla “yaygın eğitim” sağlanırdı...

İstişare Merkezi: Sorunlar camiye taşınır, imam ve cemaatle istişare yapılır, çözüm üretilirdi...

Kültür Merkezi: Büyük camilerde, her namaz öncesi mutlaka va’z-u nasihat olur, konular genellikle hayatın içinden seçilirdi...

Sanat Merkezi: Kubbeler ve duvarlar müthiş bir estetik anlayışla inşa edildiği içinseyrine doyum olmaz, her duvar anlamlı bir tabloya dönüşüp kendini dikkatli gözlerin önünde sergilerdi. Ayrıca hat ve süsleme sanatlarının en nadide örnekleri camilerdi.

Öyle ki, sanat ve estetikten anlayan müdavimler, camide mümkün olduğu kadar fazla kalır, zamanın büyük kısmını orada geçirmeye bayılırlardı.

İnsanlar camilere sadece namaz kılmak için değil, aynı zamanda “yaşamak” ve “seyretmek” içinde giderlerdi. 

Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 1 1 0 0 5 0 3 +5
2 Sivasspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
3 Yeni Malatyaspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
4 Yukatel Denizlispor 1 1 0 0 2 0 3 +2
5 Alanyaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
6 Antalyaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
7 Çaykur Rizespor 1 1 0 0 1 0 3 +1
8 Kasımpaşa 1 0 0 1 1 1 1 0
9 Trabzonspor 1 0 0 1 1 1 1 0
10 Konyaspor 1 0 0 1 0 0 1 0
11 MKE Ankaragücü 1 0 0 1 0 0 1 0
12 Gençlerbirliği 1 0 1 0 0 1 0 -1
13 Göztepe 1 0 1 0 0 1 0 -1
14 Kayserispor 1 0 1 0 0 1 0 -1
15 Galatasaray 1 0 1 0 0 2 0 -2
16 Beşiktaş 1 0 1 0 0 3 0 -3
17 Medipol Başakşehir 1 0 1 0 0 3 0 -3
18 Gazişehir Gaziantep 1 0 1 0 0 5 0 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemenspor 1 1 0 0 2 0 3 +2
2 Adana Demirspor 1 1 0 0 2 0 3 +2
3 Akhisarspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
4 Fatih Karagümrük 1 1 0 0 3 1 3 +2
5 Hatayspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
6 Osmanlıspor FK 1 1 0 0 2 1 3 +1
7 Ümraniyespor 1 1 0 0 3 1 3 +2
8 BB Erzurumspor 1 0 0 1 2 2 1 0
9 İstanbulspor 1 0 0 1 2 2 1 0
10 Keçiörengücü 1 0 0 1 1 1 1 0
11 Adanaspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
12 Altay 1 0 1 0 1 3 0 -2
13 Altınordu 1 0 1 0 0 1 0 -1
14 Balıkesirspor 1 0 1 0 0 2 0 -2
15 Boluspor 1 0 1 0 1 2 0 -1
16 Bursaspor 1 0 1 0 1 3 0 -2
17 Giresunspor 1 0 1 0 0 2 0 -2
18 Eskişehirspor 1 0 0 1 1 1 5 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Afjet Afyonspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Amed Sportif 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Bak Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Gümüşhanespor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Hacettepe Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Hekimoğlu Trabzon 0 0 0 0 0 0 0 0
7 İnegölspor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kırklarelispor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Manisa BBSK 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Pendikspor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Samsunspor 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Sancaktepe Bld 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Sarıyer 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Tarsus İdman Yurdu 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yeni Çorumspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 Zonguldak Kömürspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 1922 Konyaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Şanlıurfaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Buca FK 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Çankaya FK 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Çatalcaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Düzcespor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Erzin Spor Kulübü 0 0 0 0 0 0 0 0
7 Karaköprü Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kızılcabölükspor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Serik Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Silivrispor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Sultanbeyli Bld. 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Şile Yıldızspor 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Tokatspor 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Yeni Orduspor 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yomraspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 24 Erzincanspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 68 Aksaray Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Manisaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/08/2019 Beşiktaş vs Göztepe
 24/08/2019 MKE Ankaragücü vs Kayserispor
 24/08/2019 Alanyaspor vs Kasımpaşa
 24/08/2019 Medipol Başakşehir vs Fenerbahçe
 25/08/2019 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 25/08/2019 Trabzonspor vs Yeni Malatyaspor
 25/08/2019 Antalyaspor vs Yukatel Denizlispor
 25/08/2019 Galatasaray vs Konyaspor
 26/08/2019 Gazişehir Gaziantep vs Gençlerbirliği
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/08/2019 Boluspor vs Adana Demirspor
 24/08/2019 Keçiörengücü vs Osmanlıspor FK
 24/08/2019 Altınordu vs Fatih Karagümrük
 24/08/2019 Balıkesirspor vs BB Erzurumspor
 25/08/2019 Ümraniyespor vs Giresunspor
 25/08/2019 Menemenspor vs Hatayspor
 25/08/2019 Adanaspor vs Eskişehirspor
 25/08/2019 Bursaspor vs Akhisarspor
 26/08/2019 İstanbulspor vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Etimesgut Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 01/09/2019 Bayburt İÖİ vs Elazığspor
 01/09/2019 Sivas Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 01/09/2019 Van BBSK vs Bandırmaspor
 01/09/2019 Ankara Demirspor vs Bodrumspor
 01/09/2019 Kastamonuspor 1966 vs Tuzlaspor
 01/09/2019 Eyüpspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/09/2019 Utaş Uşakspor vs Kahramanmaraşspor
 01/09/2019 Sakaryaspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Silivrispor vs Erzin Spor
 31/08/2019 Sultanbeyli Bld. vs Manisaspor
 01/09/2019 Artvin Hopaspor vs Yomraspor
 01/09/2019 Karaköprü Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 01/09/2019 Yeni Orduspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 01/09/2019 Düzcespor vs Kızılcabölükspor
 01/09/2019 Serik Belediyespor vs 24 Erzincanspor
 01/09/2019 Tokatspor vs Çatalcaspor
 01/09/2019 Buca FK vs Çankaya FK
LİNKLER
Yukarı