tempobet

HABER AKIŞI

“Osmanlı padişahları diktatör değil”

 Tarih: 05-07-2019 08:53:12
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

İlk olarak Venedik elçisi Ciurani ile birlikte 1679 yılında İstanbul’a gelen İtalyan bir yıl kadar İstanbul’da yaşadıktan sonra, Avrupa’ya dönüşünde Türkiye hatıralarını yazdı. Bu hatıralar 1732’de La Haye’de yayınladı. İşte bu hatıraların bir yerinde şunları yazıyor:

“Tarihçilerimizin hepsi Osmanlı padişahlarının diktatör olduklarını dünyaya ilân ediyorlar. Hâlbuki Osmanlı Devlet sistemiyle diktatörlük arasında en ufak bir bağ yok. Nasıl olsun ki, Padişahın maiyetinde bulunan ve adına ‘Kapıkulu’ denen askeri teşkilatın (yeniçeri ve sipahileri kastediyor) gerek eski padişahlardan kalma kanunlar mucibince, gerekse kendi gelenekleri gereği padişahı tahttan indirebiliyor, zindana bile atabiliyorlar.” (c.1, s. 28-29).

Marsigli, padişahların “diktatör” olmadıklarına dair pek-çok örnek verdikten sonra, yukarıda adı geçen kitabının 31. sayfasına şu hüküm cümlesini yerleştiriyor: “Buraya kadar verdiğim örneklerden de anlaşılacağı gibi, Osmanlı Devleti bir aristokrasi değil, adı konmamış bir demokrasidir.” 

Şimdi de M. Porter’i dinleyelim: “Kur’an hükümleri zulüm ve istibdada karşı çok kuvvetli bir engeldir. Savaş, ya da barışla Osmanlı hâkimiyetine giren Hıristiyan milletlerin malları ve mülkleri güven altına girer. Padişah Hıristiyan ahalinin haklarının da muhafızlığını yapmak zorundadır. Bu durumda keyfi bir istibdat manzarası görmeye imkân yoktur.” 

Fransız yazar A. L. Castellan yazıyor: “Teb’asının hayatına, namus ve haysiyetine, malıyla mülküne hâkim sayılan padişahın iradesi Kur’an hükümlerinden, şeriat ulemasının kararlarından veyahut Şeyhülislâmın fetvalarından üstün değildir.”  (Moeurs, usages, costumes, des Othomans et abrégé de leur historie 1812, c.3, s. 14-15)

İlk kez 1847’de ve 1855’te Türkiye’ye gelip uzun süre kalan Fransız yazar Jean-Henri Abdolonyme Ubicini’ye kulak verelim:

“Osmanlı Devleti şeklen saltanat olmakla beraber, esasına bakıldığı zaman her şeyden önce müesseseleriyle saltanatın tabi olduğu şartlardan ve ondan sonra da dünyanın hiçbir yerinde misli görülmemiş derecede hükümet yetkililerini tadil ve hattâ sınırlandıran örf ve âdetlerinden dolayı yumuşak bir idaredir.” (La Turquie actuelle, 1855 Paris, s.12).

“Bütün Osmanlılar içinde hayat şartlarının eşitsizliğinden şikâyet edebilecek yegâne insan padişahtır. Aynı zamanda hem herkesten üstün, hem herkesten aşağı bir vaziyette bulunan padişah istediği gibi bir evlilik yapma yetkisinden bile mahrumdur.” (S. 122).

Eski Romanya Başbakanlarından meşhur tarihçi Nicolae Iorga, onbeşinci asırdan ondokuzuncu asra kadar Osmanlı Devleti’ni gezen batılı seyyahların hatıralarını değerlendirdikten sonra, şu hükmü veriyor:

“Bugün Doğu’nun son derece geniş sahalarıyla Hıristiyan Batı’nın birçok zengin eyaletlerine hakim olan Osmanlı cemiyetine demokrasi zihniyetinin hakimiyeti ilk günlerinden itibaren hiçbir fasılaya uğramadan devam etmiştir.”(Les voyageurs français dans l’Orient européen, Paris 1928, s. 44).

Chalcondyle: “Osmanlı ülkesinin hiçbir tarafında halktan üstün sayılabilecek beylerle asilzâdelerden oluşmuş hiç bir yüksek tabaka, yahut soylular sınıfı yoktur” diyor. (Chalcondyle, Histoire générale des Turc, Paris, 1662)

James Baker: “Osmanlı memleketini gezerken, bütün insanların eşit olduğunu ilân eden İslâm kanununun dürüstçe uygulanışı karşısında derin düşüncelere daldım.” (Turkey in Europe, Londra, 1877). 

  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 13 8 2 3 26 12 27 +14
2 İstanbul Başakşehir 13 7 2 4 21 13 25 +8
3 Beşiktaş 13 7 3 3 19 14 24 +5
4 Trabzonspor 13 6 2 5 24 14 23 +10
5 Alanyaspor 13 6 3 4 24 13 22 +11
6 Fenerbahçe 13 6 3 4 23 14 22 +9
7 Yeni Malatyaspor 13 5 3 5 28 16 20 +12
8 Galatasaray 13 5 3 5 14 11 20 +3
9 Denizlispor 13 5 6 2 13 14 17 -1
10 Göztepe 13 4 4 5 13 14 17 -1
11 Çaykur Rizespor 13 5 6 2 14 21 17 -7
12 Gaziantep FK 13 4 5 4 18 24 16 -6
13 Gençlerbirliği 13 3 5 5 20 20 14 0
14 Konyaspor 13 3 6 4 13 20 13 -7
15 Kasımpaşa 13 3 7 3 17 22 12 -5
16 Antalyaspor 13 3 7 3 12 23 12 -11
17 MKE Ankaragücü 13 2 8 3 8 25 9 -17
18 Kayserispor 13 1 8 4 12 29 7 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 13 8 2 3 18 11 27 +7
2 BB Erzurumspor 13 7 3 3 15 9 24 +6
3 Bursaspor 13 8 3 2 20 16 23 +4
4 Ümraniyespor 13 6 3 4 23 17 22 +6
5 Akhisarspor 13 6 3 4 17 13 22 +4
6 Keçiörengücü 13 5 2 6 11 8 21 +3
7 Menemenspor 13 6 4 3 15 14 21 +1
8 Fatih Karagümrük 13 5 4 4 18 17 19 +1
9 Balıkesirspor 13 5 5 3 14 11 18 +3
10 Altay 13 4 5 4 18 18 16 0
11 Giresunspor 13 4 5 4 13 18 16 -5
12 İstanbulspor 13 3 4 6 21 19 15 +2
13 Adana Demirspor 13 3 4 6 16 14 15 +2
14 Boluspor 13 2 6 5 13 17 11 -4
15 Osmanlıspor FK 13 4 8 1 16 23 10 -7
16 Altınordu 13 2 7 4 12 19 10 -7
17 Adanaspor 13 1 6 6 15 23 9 -8
18 Eskişehirspor 13 3 8 2 18 26 2 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 15 13 0 2 43 10 41 +33
2 Samsunspor 15 11 0 4 36 5 37 +31
3 Yeni Çorumspor 15 9 5 1 23 17 28 +6
4 Sancaktepe Bld 15 8 5 2 23 11 26 +12
5 Hekimoğlu Trabzon 15 8 5 2 27 26 26 +1
6 Zonguldak Kömürspor 15 6 5 4 19 13 22 +6
7 Pendikspor 15 6 5 4 19 17 22 +2
8 Tarsus İdman Yurdu 15 7 7 1 16 19 22 -3
9 Afjet Afyonspor 15 6 6 3 23 18 21 +5
10 İnegölspor 15 6 6 3 20 15 21 +5
11 Hacettepe Spor 15 6 7 2 18 26 20 -8
12 Sarıyer 15 5 6 4 16 17 19 -1
13 Kırklarelispor 15 4 5 6 11 20 18 -9
14 Amed Sportif 15 4 6 5 11 22 17 -11
15 Gümüşhanespor 15 4 9 2 15 21 14 -6
16 1922 Konyaspor 15 4 10 1 19 28 13 -9
17 Başkent Akademi FK 15 3 9 3 14 22 12 -8
18 Şanlıurfaspor 15 0 14 1 2 48 14 -46
Takım O G M B A Y P AV
1 24 Erzincanspor 15 9 1 5 21 8 32 +13
2 Serik Belediyespor 15 9 2 4 29 16 31 +13
3 Artvin Hopaspor 15 7 2 6 23 12 27 +11
4 68 Aksaray Belediyespor 15 7 3 5 21 11 26 +10
5 Çatalcaspor 15 6 2 7 26 16 25 +10
6 Çankaya FK 15 6 4 5 16 14 23 +2
7 Karaköprü Belediyespor 15 5 3 7 13 10 22 +3
8 Sultanbeyli Bld. 15 5 4 6 14 11 21 +3
9 Buca FK 15 6 6 3 19 23 21 -4
10 Silivrispor 15 5 5 5 17 15 20 +2
11 Erzin Spor Kulübü 15 4 4 7 14 12 19 +2
12 Düzcespor 15 5 6 4 9 12 19 -3
13 Kızılcabölükspor 15 4 6 5 21 22 17 -1
14 Şile Yıldızspor 15 4 6 5 12 13 17 -1
15 Yomraspor 15 3 5 7 14 16 16 -2
16 Yeni Orduspor 15 1 3 11 4 8 14 -4
17 Tokatspor 15 0 12 3 7 28 3 -21
18 Manisaspor 15 0 12 3 9 42 3 -33
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/12/2019 Fenerbahçe vs Gençlerbirliği
 07/12/2019 Yeni Malatyaspor vs Sivasspor
 07/12/2019 MKE Ankaragücü vs Göztepe
 07/12/2019 Galatasaray vs Alanyaspor
 08/12/2019 Konyaspor vs Gaziantep FK
 08/12/2019 Antalyaspor vs Trabzonspor
 08/12/2019 Denizlispor vs İstanbul Başakşehir
 08/12/2019 Kasımpaşa vs Beşiktaş
 09/12/2019 Kayserispor vs Çaykur Rizespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/12/2019 Eskişehirspor vs Ümraniyespor
 07/12/2019 Hatayspor vs Boluspor
 07/12/2019 Fatih Karagümrük vs Balıkesirspor
 07/12/2019 Akhisarspor vs İstanbulspor
 08/12/2019 Osmanlıspor FK vs Altay
 08/12/2019 Altınordu vs Adanaspor
 08/12/2019 Bursaspor vs Giresunspor
 08/12/2019 Adana Demirspor vs BB Erzurumspor
 09/12/2019 Menemenspor vs Keçiörengücü
 09/12/2019 Menemenspor - Keçiörengücü Menemenspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Menemenspor yenilmez
 09/12/2019 Menemenspor - Keçiörengücü Keçiörengücü ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Menemenspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/12/2019 Sivas Belediyespor vs Bandırmaspor
 08/12/2019 Van Spor vs Tuzlaspor
 08/12/2019 Ankara Demirspor vs Niğde Anadolu FK
 08/12/2019 Ergene Velimeşe vs Bodrumspor
 08/12/2019 Etimesgut Belediyespor vs Kırşehir Belediyespor
 08/12/2019 Eyüpspor vs Elazığspor
 08/12/2019 Kastamonuspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 08/12/2019 Uşak Spor vs Kardemir Karabükspor
 08/12/2019 Sakaryaspor vs Kahramanmaraşspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/12/2019 Silivrispor vs Buca FK
 08/12/2019 Artvin Hopaspor vs Manisaspor
 08/12/2019 Karaköprü Belediyespor vs Çankaya FK
 08/12/2019 Yeni Orduspor vs Şile Yıldızspor
 08/12/2019 Düzcespor vs Yomraspor
 08/12/2019 Kızılcabölükspor vs Çatalcaspor
 08/12/2019 Serik Belediyespor vs Erzin Spor
 08/12/2019 Sultanbeyli Bld. vs 24 Erzincanspor
 08/12/2019 Tokatspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 08/12/2019 Tokatspor - 68 Aksaray Belediyespor 68 Aksaray Belediyespor ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
LİNKLER
Yukarı