HABER AKIŞI

Batılılaşma sürecinde neler kaybettik?(4)

 Tarih: 24-05-2019 10:27:53
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

Dört gündür “Neler kaybettik” sorusuna cevap arıyoruz, kaldığımız yerden devam edelim…

Osmanlı halkı, ramazan dışında, kuşluk ve akşam vakti olmak üzere günde sadece iki öğün yemek yer, yemek aralarında atıştırmazlardı. Sofra bezi döşemeye yayılır, üzerine bakır bir sini konur, aile bireyleri sininin etrafına serpiştirilmiş minderlere bağdaş kurarlardı. 

Önce oturma ve yemeğe başlama hakkı aile reisinindi. Sofrada başköşe onundu. Çocuklar ise annenin yanında yer alırdı. Yemek yemenin kuşkusuz bir adabı vardı ve herkes buna çok dikkat ederdi…

Yemeğe aile reisi yüksek sesle “besmele” çekerek başlardı. Aile reisinin yüksek sesle besmele çekmesi, diğerlerinin hatırlaması, çocukların da öğrenmesi içindi. Besmelesiz yemek yemenin bereketsizlik getireceğine inanılırdı… 

Sağ elle yer içer, eve giriş çıkışta önce sağ adım atılır, soldaki sağdakine yol verirdi. Bu hem sünnet, hem de görenekti…

Fazilet (manevî kuvvet, erdem, iyi ahlâk,  iffet), nezaket, nezafet (temizlik), nezahet (ahlâk temizliği, saflık), necabet (soyluluk) diye özetlenen dört kural hayatın tümünü kucaklardı. Bu yüzden itiş-kakış olmaz, kimse kimsenin sözünü kesmez, kimse kimseyi aşağılamaz, asla hakaret etmezdi (Edmondo de Amicisisimli İtalyan gezgin ve yazar, 1880’lerde yayınladığı kitabında, meşhur “Osmanlı nezaketi”ni şöyle anlatıyor: “İstanbul Türk halkı Avrupa’nın en nazik ve en kibar insanlarıdır. Sokakta kavga enderdir. Kahkaha sesi nadirattan işitilir. O kadar müsamahakârdırlar ki (hoşgörülü), ibadet saatlerinde bile camilerini gezebilir, bizim kiliselerde gördüğünüz kolaylığın çok fazlasını görebilirsiniz.”

Tekke, zaviye ve dergâhlar günün her saati faaldi. Günlük işlerini bitirenler bu mekânlardan birine gider, boş vakitlerini hoş sohbetler eşliğinde bir şeyler öğrenerek değerlendirir, ruhlar tekke, zaviye ve dergâhlarda olgunlaştırılırdı…

Eski insanımızda kıskançlık, hased, gıybet gibi olumsuzluklar yaygın değildi. Kimse kimsenin kuyusunu kazmaz, “insan insanın kurdu” olmazdı! Tabiatıyla da toplumda “fitne” çıkmazdı. Mahallenin yaşlıları gençlere örnek olur, fark ettirmeden onları denetler, büyük yanlışlara meyledenleri uyarırlardı.

Kalabalık arasına bir âlim girince, herkes ilmine hürmeten ayağa kalkar, en güzel yere buyur ederler, ikramda yarışırlardı. Yahut yaşlı biri girince, yaşça küçük olanlar derhal ayağa kalkıp yaşına hürmet gösterirlerdi…  

Yabancı birinin yolu mahalleye düştüğünde yatacak ve yiyecek sorunu yaşamaz, misafir almakta mahalleli âdeta yarışa girerdi…

Misafire “Aç mısınız?” diye sormak ayıp sayılırdı. Bunu kahve ile test ederlerdi. Misafir önce kahvenin yanında getirilen suyu alırsa aç sayılır, kahveyi alırsa tok sayılırdı. Ona göre ya sofra kurulur ya da mevsim meyvesi ikram edilirdi…

Osmanlı insanı “Yiyeceğini değil, yedireceğini düşün” (atasözü)derdi. Toplumun en fakirleri bile “ikram” ve “ihsan” etmeyi severlerdi…

Küskünler mahallenin yaşlıları tarafından bayram öncesi tespit edilir, sorun tatlıya bağlanır, bayrama barış içinde girmeleri sağlanırdı. Hatta ufak-tefek kavgalar mahkemeye intikal ettirilmez, mahallenin yaşlıları tarafından sonuçlandırılırdı.

Devam ederiz…

Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 1 1 0 0 5 0 3 +5
2 Sivasspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
3 Yeni Malatyaspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
4 Yukatel Denizlispor 1 1 0 0 2 0 3 +2
5 Alanyaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
6 Antalyaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
7 Çaykur Rizespor 1 1 0 0 1 0 3 +1
8 Kasımpaşa 1 0 0 1 1 1 1 0
9 Trabzonspor 1 0 0 1 1 1 1 0
10 Konyaspor 1 0 0 1 0 0 1 0
11 MKE Ankaragücü 1 0 0 1 0 0 1 0
12 Gençlerbirliği 1 0 1 0 0 1 0 -1
13 Göztepe 1 0 1 0 0 1 0 -1
14 Kayserispor 1 0 1 0 0 1 0 -1
15 Galatasaray 1 0 1 0 0 2 0 -2
16 Beşiktaş 1 0 1 0 0 3 0 -3
17 Medipol Başakşehir 1 0 1 0 0 3 0 -3
18 Gazişehir Gaziantep 1 0 1 0 0 5 0 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemenspor 1 1 0 0 2 0 3 +2
2 Adana Demirspor 1 1 0 0 2 0 3 +2
3 Akhisarspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
4 Fatih Karagümrük 1 1 0 0 3 1 3 +2
5 Hatayspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
6 Osmanlıspor FK 1 1 0 0 2 1 3 +1
7 Ümraniyespor 1 1 0 0 3 1 3 +2
8 BB Erzurumspor 1 0 0 1 2 2 1 0
9 İstanbulspor 1 0 0 1 2 2 1 0
10 Keçiörengücü 1 0 0 1 1 1 1 0
11 Adanaspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
12 Altay 1 0 1 0 1 3 0 -2
13 Altınordu 1 0 1 0 0 1 0 -1
14 Balıkesirspor 1 0 1 0 0 2 0 -2
15 Boluspor 1 0 1 0 1 2 0 -1
16 Bursaspor 1 0 1 0 1 3 0 -2
17 Giresunspor 1 0 1 0 0 2 0 -2
18 Eskişehirspor 1 0 0 1 1 1 5 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Afjet Afyonspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Amed Sportif 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Bak Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Gümüşhanespor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Hacettepe Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Hekimoğlu Trabzon 0 0 0 0 0 0 0 0
7 İnegölspor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kırklarelispor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Manisa BBSK 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Pendikspor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Samsunspor 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Sancaktepe Bld 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Sarıyer 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Tarsus İdman Yurdu 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yeni Çorumspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 Zonguldak Kömürspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 1922 Konyaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Şanlıurfaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Buca FK 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Çankaya FK 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Çatalcaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Düzcespor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Erzin Spor Kulübü 0 0 0 0 0 0 0 0
7 Karaköprü Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kızılcabölükspor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Serik Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Silivrispor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Sultanbeyli Bld. 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Şile Yıldızspor 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Tokatspor 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Yeni Orduspor 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yomraspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 24 Erzincanspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 68 Aksaray Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Manisaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/08/2019 Beşiktaş vs Göztepe
 24/08/2019 MKE Ankaragücü vs Kayserispor
 24/08/2019 Alanyaspor vs Kasımpaşa
 24/08/2019 Medipol Başakşehir vs Fenerbahçe
 25/08/2019 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 25/08/2019 Trabzonspor vs Yeni Malatyaspor
 25/08/2019 Antalyaspor vs Yukatel Denizlispor
 25/08/2019 Galatasaray vs Konyaspor
 26/08/2019 Gazişehir Gaziantep vs Gençlerbirliği
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/08/2019 Boluspor vs Adana Demirspor
 24/08/2019 Keçiörengücü vs Osmanlıspor FK
 24/08/2019 Altınordu vs Fatih Karagümrük
 24/08/2019 Balıkesirspor vs BB Erzurumspor
 25/08/2019 Ümraniyespor vs Giresunspor
 25/08/2019 Menemenspor vs Hatayspor
 25/08/2019 Adanaspor vs Eskişehirspor
 25/08/2019 Bursaspor vs Akhisarspor
 26/08/2019 İstanbulspor vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Etimesgut Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 01/09/2019 Bayburt İÖİ vs Elazığspor
 01/09/2019 Sivas Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 01/09/2019 Van BBSK vs Bandırmaspor
 01/09/2019 Ankara Demirspor vs Bodrumspor
 01/09/2019 Kastamonuspor 1966 vs Tuzlaspor
 01/09/2019 Eyüpspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/09/2019 Utaş Uşakspor vs Kahramanmaraşspor
 01/09/2019 Sakaryaspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Silivrispor vs Erzin Spor
 31/08/2019 Sultanbeyli Bld. vs Manisaspor
 01/09/2019 Artvin Hopaspor vs Yomraspor
 01/09/2019 Karaköprü Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 01/09/2019 Yeni Orduspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 01/09/2019 Düzcespor vs Kızılcabölükspor
 01/09/2019 Serik Belediyespor vs 24 Erzincanspor
 01/09/2019 Tokatspor vs Çatalcaspor
 01/09/2019 Buca FK vs Çankaya FK
LİNKLER
Yukarı